NGƯỜI CON CỦA BIỂN

NGƯỜI CON CỦA BIỂN

Mỗi buổi sáng, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi đường chân trời, cậu bé An lại chạy ra bờ biển.

An sinh ra trong một gia đình có nhiều thế hệ gắn bó với biển. Cha em là ngư dân, còn ông nội từng là một người lính Hải quân.

Từ nhỏ, An đã nghe ông kể về những năm tháng làm nhiệm vụ ngoài đảo xa.

Một lần, An hỏi:

— Ông ơi, tại sao ông lại chọn làm lính Hải quân?

Ông nhìn ra biển rồi nói:

— Vì biển cũng là quê hương.

An chưa hiểu hết câu trả lời.

Nhưng em nhớ mãi.

Năm An học lớp tám, trường tổ chức một buổi học ngoại khóa về chủ quyền biển đảo.

Thầy giáo kể về Hoàng Sa, Trường Sa và những thế hệ người Việt Nam đã góp sức bảo vệ biển đảo.

Khi nhắc đến Gạc Ma ngày 14 tháng 3 năm 1988, thầy dừng lại rất lâu.

Thầy nói:

— Trong sự kiện ấy, 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã hy sinh.

Cả lớp im lặng.

An nhìn lên màn hình.

Những hình ảnh về biển Trường Sa hiện ra.

Em bất giác nhớ đến lời ông:

“Vì biển cũng là quê hương.”

Lần đầu tiên, An hiểu được câu nói ấy.

Từ hôm đó, An bắt đầu tìm hiểu về biển.

Em đọc sách.

Xem bản đồ.

Tìm hiểu về cuộc sống của những người lính ngoài đảo.

Em cũng biết rằng bảo vệ biển đảo trong thời bình không chỉ cần người lính.

Cần những nhà khoa học nghiên cứu biển.

Cần kỹ sư xây dựng.

Cần ngư dân chấp hành pháp luật khi đánh bắt.

Cần những người trẻ có kiến thức để phát triển đất nước.

An nói với ông:

— Sau này cháu cũng muốn làm việc với biển.

Ông cười:

— Vậy thì cháu phải học thật giỏi.

Nhiều năm sau, An trở thành kỹ sư hàng hải.

Công việc đưa anh đến nhiều vùng biển khác nhau.

Một lần, An có chuyến công tác đến Trường Sa.

Khi con tàu tiến gần đảo, anh đứng trên boong rất lâu.

Biển xanh trải rộng trước mắt.

Gió thổi mạnh.

Những lá cờ Tổ quốc tung bay.

An nhớ lại ngày còn bé.

Anh nhớ ông nội.

Nhớ câu nói:

“Biển cũng là quê hương.”

Khi bước lên đảo, An gặp những người lính trẻ.

Họ đang làm việc.

Có người sửa chữa công trình.

Có người chăm sóc cây xanh.

Có người trực thông tin.

Có người đang học thêm kiến thức chuyên môn.

An hỏi một chiến sĩ:

— Các em có nhớ nhà không?

Người lính cười:

— Có chứ. Nhưng chúng em cũng tự hào vì được làm nhiệm vụ ở đây.

An gật đầu.

Anh nhìn những người lính trẻ và nghĩ đến thế hệ của mình.

Mỗi người có một cách đóng góp.

Nhưng tất cả đều hướng về một mục tiêu chung: xây dựng và bảo vệ quê hương.

Tối hôm đó, An đứng trước biển.

Bầu trời đầy sao.

Anh gọi điện về cho ông.

Nhưng ông đã mất từ vài năm trước.

An chỉ có thể nhìn màn hình điện thoại rồi mỉm cười.

Anh nói một mình:

— Ông ơi, cháu hiểu rồi.

Biển vẫn vỗ sóng.

An đứng lặng.

Anh hiểu rằng mình không cần phải trở thành một người hùng.

Chỉ cần làm tốt công việc của mình.

Học hỏi.

Sáng tạo.

Tuân thủ pháp luật.

Bảo vệ môi trường biển.

Và góp phần xây dựng một đất nước mạnh hơn.

Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tiếp nối những người đã đi trước.

Nhiều năm sau, An trở thành giảng viên đại học.

Trong một tiết học, anh đưa cho sinh viên xem một tấm bản đồ biển đảo Việt Nam.

Anh nói:

— Các em hãy nhớ, biển đảo không chỉ nằm trên bản đồ.

Một sinh viên hỏi:

— Vậy biển đảo nằm ở đâu nữa thầy?

An nhìn ra cửa sổ.

— Trong lịch sử, trong cuộc sống của người dân và trong trách nhiệm của mỗi chúng ta.

Cả lớp im lặng.

Ngoài kia, gió đang thổi.

Ở nơi xa, biển vẫn xanh.

Người con của biển không nhất thiết phải sinh ra trên đảo hay khoác lên mình bộ quân phục. Đó có thể là bất kỳ người Việt Nam nào biết trân trọng biển đảo, hiểu đúng lịch sử và có trách nhiệm với Tổ quốc. Sự hy sinh của 64 cán bộ, chiến sĩ tại Gạc Ma năm 1988 là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình. Thế hệ hôm nay cần tiếp nối bằng tri thức, khoa học, đoàn kết và những hành động hòa bình, đúng đắn để xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.

tiếp

DÒNG TÊN TRÊN ĐÁ

Chiều muộn, biển Trường Sa phủ một màu xanh thẫm.

Trên một hòn đảo nhỏ, một nhóm học sinh đang đứng trước khu tưởng niệm những người lính đã hy sinh để bảo vệ biển đảo Tổ quốc.

Trong đoàn có cô bé Thảo, lần đầu tiên được đến Trường Sa.

Em bước thật chậm.

Trước mặt em là những dòng tên được khắc trên bia đá.

Thảo đưa tay chạm nhẹ vào một cái tên.

— Cô ơi, những người này đã hy sinh ở đây sao?

Cô giáo gật đầu.

— Có những người đã nằm lại giữa biển khơi khi đang thực hiện nhiệm vụ.

Thảo nhìn xuống những dòng chữ.

Có những cái tên rất trẻ.

Em hỏi:

— Họ có sợ không cô?

Cô giáo im lặng một lúc rồi nói:

— Cô nghĩ họ cũng có những nỗi sợ như tất cả chúng ta. Nhưng họ vẫn lựa chọn hoàn thành nhiệm vụ.

Cô giáo kể cho cả đoàn nghe về sự kiện ngày 14 tháng 3 năm 1988 tại Gạc Ma.

Khi ấy, những người lính Hải quân Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ các công trình trên biển.

Tình hình trở nên căng thẳng.

Cuộc đối đầu xảy ra giữa biển khơi.

64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã hy sinh.

Thảo lặng người.

Em nhìn ra biển.

Những con sóng vẫn vỗ đều như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Cô giáo nói:

— Biển có thể xóa dấu chân của con người, nhưng không thể xóa những gì họ đã làm cho đất nước.

Đêm hôm đó, Thảo không ngủ ngay.

Em lấy quyển sổ ra và viết:

“Hôm nay mình đã nhìn thấy những cái tên trên đá.”

Em viết tiếp:

“Mình từng nghĩ lịch sử chỉ là những bài học trong sách. Nhưng hôm nay mình hiểu rằng đằng sau mỗi cái tên là một cuộc đời.”

Thảo dừng bút.

Em nghĩ đến gia đình của những người đã hy sinh.

Có những người mẹ chờ con.

Có những người vợ chờ chồng.

Có những đứa trẻ lớn lên mà không được nhìn thấy cha.

Thảo cảm thấy lòng mình nặng trĩu.

Sáng hôm sau, đoàn học sinh rời đảo.

Trước khi lên tàu, Thảo quay lại nhìn khu tưởng niệm.

Gió biển thổi mạnh.

Cô bé nói rất khẽ:

— Cháu sẽ không quên.

Cô giáo nghe thấy.

Cô hỏi:

— Em sẽ không quên điều gì?

Thảo trả lời:

— Những cái tên trên đá.

Cô giáo mỉm cười:

— Và em sẽ làm gì với ký ức ấy?

Thảo suy nghĩ rồi nói:

— Em sẽ học thật tốt. Em sẽ kể cho những người khác nghe về họ. Và em sẽ cố gắng làm điều gì đó có ích cho đất nước.

Cô giáo gật đầu.

— Như vậy là em đã bắt đầu rồi.

Nhiều năm sau, Thảo trở thành nhà nghiên cứu lịch sử.

Công việc của cô là tìm kiếm, lưu giữ và giới thiệu những tư liệu về lịch sử biển đảo Việt Nam.

Mỗi khi nói chuyện với học sinh, cô luôn mang theo một tấm ảnh chụp bia tưởng niệm.

Cô nói:

— Các em hãy nhìn những cái tên này.

Học sinh chăm chú nhìn.

Thảo tiếp tục:

— Chúng ta ghi nhớ họ không phải để nuôi dưỡng hận thù. Chúng ta ghi nhớ để hiểu giá trị của hòa bình và biết mình cần làm gì cho tương lai.

Một học sinh hỏi:

— Vậy bảo vệ biển đảo ngày nay là gì ạ?

Thảo trả lời:

— Là hiểu lịch sử. Tôn trọng pháp luật. Giữ gìn môi trường biển. Học tập và nghiên cứu. Xây dựng đất nước vững mạnh. Và luôn có trách nhiệm với chủ quyền quốc gia.

Cả lớp im lặng.

Trên màn hình phía sau cô là hình ảnh biển Trường Sa.

Chiều hôm ấy, sau khi buổi học kết thúc, Thảo đứng bên cửa sổ.

Cô nhớ lại ngày đầu tiên nhìn thấy những dòng tên trên đá.

Thời gian đã trôi qua rất lâu.

Nhưng những cái tên ấy vẫn còn đó.

Biển vẫn xanh.

Gió vẫn thổi.

Và những người đã hy sinh vẫn sống trong ký ức của dân tộc.

Dòng tên trên đá là những dấu mốc không thể bị lãng quên trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam. Sự hy sinh của 64 cán bộ, chiến sĩ tại Gạc Ma ngày 14 tháng 3 năm 1988 nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, hiểu đúng lịch sử và tiếp nối trách nhiệm với Tổ quốc bằng tri thức, đoàn kết, pháp luật và những hành động hòa bình, có trách nhiệm.

tiếp

NGƯỜI THẮP ĐÈN TRÊN ĐẢO

Đêm xuống trên Trường Sa.

Biển đen như một tấm gương khổng lồ, chỉ còn ánh trăng và những vì sao phản chiếu trên mặt nước.

Trên một hòn đảo nhỏ, người lính tên Hải đang kiểm tra ngọn đèn dẫn đường.

Đó là công việc anh đã làm suốt nhiều năm.

Mỗi tối, khi trời vừa tối, Hải lại kiểm tra nguồn điện, hệ thống chiếu sáng và các thiết bị liên lạc.

Một người đồng đội trẻ hỏi:

— Anh Hải, ngày nào cũng làm công việc này, anh có thấy nhàm chán không?

Hải bật cười:

— Không.

— Vì sao?

Hải chỉ về phía biển.

— Vì ngoài kia có những con tàu đang cần ánh sáng này.

Người lính trẻ nhìn theo.

Trong bóng tối, một luồng sáng quét qua mặt biển.

Rồi biến mất.

Vài giây sau, nó lại xuất hiện.

Hải từng là một cậu bé sống ở vùng quê ven biển.

Cha anh là ngư dân.

Từ nhỏ, Hải đã nghe cha kể về những chuyến đi biển dài ngày.

Cha thường nói:

— Người đi biển phải biết nhìn hướng gió, nhìn con nước và nhìn ánh đèn để tìm đường.

Hải không ngờ sau này mình lại trở thành người giữ một trong những ánh đèn ấy.

Nhưng anh hiểu rằng ngọn đèn trên đảo không chỉ giúp tàu thuyền định hướng.

Nó còn là dấu hiệu của sự sống và sự hiện diện của con người trên biển.

Một đêm nọ, một cơn bão lớn tiến vào.

Gió thổi dữ dội.

Sóng đánh mạnh vào bờ.

Hệ thống điện của trạm gặp sự cố.

Hải cùng đồng đội lập tức kiểm tra.

Một bộ phận quan trọng bị hỏng.

Người đồng đội nói:

— Nếu không sửa được thì sao?

Hải đáp:

— Phải sửa bằng được.

— Ngoài kia đang bão.

Hải nhìn biển.

— Chính vì bão nên càng không được để đèn tắt.

Hai người bắt đầu làm việc.

Mưa tạt vào mặt.

Gió làm họ gần như không đứng vững.

Nhưng họ vẫn kiên trì.

Sau nhiều giờ, hệ thống hoạt động trở lại.

Ánh đèn bật sáng.

Một luồng sáng xuyên qua màn mưa.

Hải thở phào.

Anh đứng nhìn ngọn đèn rất lâu.

Đêm ấy, Hải nhớ đến những người lính đã hy sinh tại Gạc Ma.

Anh từng đọc về sự kiện ngày 14 tháng 3 năm 1988, khi 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Anh nghĩ:

“Họ đã bảo vệ biển đảo bằng sự hy sinh. Còn mình phải làm tốt nhiệm vụ của mình để tiếp tục giữ gìn những gì họ để lại.”

Hải không muốn mình trở thành một người hùng.

Anh chỉ muốn ngọn đèn không bao giờ tắt.

Nhiều năm sau, Hải rời quân ngũ.

Anh trở về quê.

Một lần, cháu gái hỏi:

— Chú từng làm gì ngoài đảo?

Hải trả lời:

— Chú từng thắp đèn.

Cô bé ngạc nhiên:

— Chỉ thắp đèn thôi ạ?

Hải mỉm cười:

— Một ánh đèn nhỏ có thể giúp một con tàu tìm được đường về.

Cô bé nhìn chú.

Hải nói tiếp:

— Đôi khi, những việc nhỏ bé cũng có ý nghĩa rất lớn nếu mình làm nó bằng trách nhiệm.

Cô bé suy nghĩ.

— Vậy sau này cháu có thể làm gì cho biển đảo?

Hải đáp:

— Cháu có thể học thật tốt. Khi lớn lên, hãy làm công việc mà cháu giỏi nhất và dùng nó để giúp đất nước.

Nhiều năm trôi qua.

Một tối, Hải trở lại Trường Sa.

Anh đứng trước ngọn đèn cũ.

Nó đã được thay bằng một hệ thống hiện đại hơn.

Nhưng ánh sáng vẫn giống ngày nào.

Hải mỉm cười.

Anh hiểu rằng người có thể thay đổi.

Công nghệ có thể thay đổi.

Nhưng trách nhiệm thì vẫn còn đó.

Ngọn đèn tiếp tục quét qua biển.

Một vòng.

Rồi một vòng nữa.

Không ngừng nghỉ.

Người thắp đèn trên đảo là hình ảnh của những con người âm thầm góp sức bảo vệ biển đảo trong thời bình. Họ không phải lúc nào cũng đứng trước những trận chiến, nhưng công việc của họ góp phần duy trì cuộc sống, an toàn và sự hiện diện của Việt Nam trên biển. Từ sự hy sinh của 64 chiến sĩ tại Gạc Ma năm 1988, mỗi thế hệ càng hiểu rằng bảo vệ chủ quyền cần cả lòng dũng cảm, tri thức, công nghệ, lao động và trách nhiệm.