Người Con Của Núi Rừng Và Bản Hùng Ca Tương Mai
Đặng Mai Phương
Đêm mùa thu năm 1943, căn hầm bí mật nằm sát dòng sông Đáy mù sương chao đảo theo từng nhịp tim của người chiến sĩ cách mạng. Bên ngọn đèn dầu hiu hắt, Hoàng Văn Thụ – Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng – chăm chú rà soát từng trang tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp quan trọng. Người thanh niên dân tộc Tày quê hương xứ Lạng ấy có gương mặt cương nghị, đôi mắt sáng rực trí tuệ và một phong thái điềm tĩnh lạ kỳ, dù biết rõ kẻ thù đang bủa giăng lưới sắt khắp các ngả đường Hà Nội.
Sinh ra tại vùng đất Văn Mịch (Bình Gia, Lạng Sơn), Hoàng Văn Thụ sớm giác ngộ cách mạng và dấn thân vào con đường cứu nước. Với tư duy chiến lược sắc bén cùng khả năng dân vận xuất sắc, ông đã góp công lớn trong việc xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn - Vũ Nhai, đặt nền móng cho lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên. Không chỉ là một nhà lãnh đạo kiệt xuất, ông còn là một người anh, một người thầy tận tụy, luôn dành tình thương bao la và sự sẻ chia sâu sắc cho đồng bào, đồng chí.
Tháng 8 năm 1943, trong một chuyến công tác tại Hà Nội, Hoàng Văn Thụ bị mật thám Pháp bắt giữ. Biết ông là nhân sự nòng cốt của Đảng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất: từ đòn gậy, điện giật cho đến những đòn tâm lý hiểm độc nhằm bẻ gẫy ý chí. Nhưng đáp lại sự tàn bạo của kẻ thù chỉ là sự im lặng đanh thép và nụ cười khinh bỉ của người cộng sản kiên trung. Trong xà phòng hầm tối của Nhà tù Hỏa Lò, ông vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, làm thơ động viên đồng chí giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng.
Rạng sáng ngày 24 tháng 5 năm 1944, thực dân Pháp đưa Hoàng Văn Thụ ra pháp trường Tương Mai để thi hành án tử hình. Trước giây phút sinh tử, khi kẻ thù hỏi ông có muốn nói lời cuối cùng hay xin ân xá, người con của núi rừng Lạng Sơn ngẩng cao đầu, ung dung tuyên bố:
"Trong cuộc đấu tranh sinh tử giữa chúng tôi - những người mất nước - và các ông - những kẻ cướp nước, sự hy sinh của những người như tôi là dĩ nhiên. Chỉ có chiến thắng cuối cùng mới thuộc về chúng tôi!"
Ông từ chối bịt mắt, muốn nhìn thẳng vào những họng súng của kẻ thù và nhìn ngắm mảnh đất quê hương lần cuối. Tiếng hô "Việt Nam độc lập muôn năm!" cùng những dòng thơ bất hủ vang lên giữa pháp trường trước khi tiếng súng vang lên:
"Việc lớn chưa thành anh phải chết, Lòng theo trung nghĩa chẳng dời đổi..."
Hoàng Văn Thụ ngã xuống ở tuổi 38, nhưng khí節 kiên cường và tinh thần bất khuất của ông đã trở thành ngọn ngọn đuốc soi đường, tiếp thêm sức mạnh cho hàng triệu người dân Việt Nam đứng lên làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám lịch sử.



