Người con Đất mũi

Khói thuốc rê phả ra một vệt trắng mờ rồi tan nhanh vào cơn gió chiều xứ biển. Ông Tám dựa lưng vào mạn thuyền, gõ nhẹ chiếc chân giả bằng gỗ xuống sàn ghe. Tiếng "cốc cốc" khô khốc vang lên giữa không gian tĩnh mịch của dòng sông Gành Hào, kéo vị cựu chiến binh dầm sương dạn gió trở lại những năm tháng chiến trường Battambang rực lửa. ​Năm 1982, ông Tám rời đất Cà Mau, khoác chiếc ba lô cóc theo đoàn quân tình nguyện bước sang đất bạn Campuchia. Khi ấy, ông mới tròn mươi tám tuổi, tâm hồn trong trẻo như giọt sương mai. Nhưng chiến trường khốc liệt đã nhanh chóng tôi luyện đứa con miền Tây sông nước thành người lính dũng cảm. ​Chiến trường Campuchia ngày ấy là một lòng chảo gian khổ. Mùa khô, rừng khộp trút lá, cái nắng tàn khốc như muốn thiêu rụi từng gốc cây, kẽ đá. Nước ngọt hiếm hoi đến mức mỗi giọt nước trong bình tông dã chiến đều quý như máu. Mùa mưa đến, cả đại đội lại ngâm mình trong bùn lầy, đối mặt với những cơn sốt rét rừng ác tính làm rét run cả thịt da. ​Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là sự khắc nghiệt của thiên nhiên, mà là sự rình rập của kẻ thù. Tàn quân Pol Pot ẩn nấp trong các phum sóc, gài mìn bẫy khắp các con đường ra sông lấy nước. Ông Tám nhớ mãi mùa chiến dịch năm 1984. Trong một đợt mở đường qua phum Kbal Trach, tiểu đội của ông rơi vào trận phục kích bất ngờ. Tiếng mìn nổ chát chúa xé tan không khí tĩnh mịch. ​Đầu gối ông gãy gập, máu nhuộm đỏ chiếc quần gấm. Trong làn khói đạn mù mạt, ông thấy Sang—người anh em đồng hương gục xuống ngay trước mặt, tay vẫn còn nắm chặt chiếc gạt tàn làm bằng vỏ đạn pháo intended tặng đứa em gái nhỏ ở quê. Ông Tám bò lại, ôm lấy bạn. Giữa cái nóng oi nồng của rừng già, thân thể Sang lạnh dần trên tay ông. Sự hy sinh của đồng đội và một phần cơ thể gửi lại nơi xứ người trở thành vết sẹo vĩnh viễn không bao giờ lành trong tâm khảm người cựu chiến binh. ​Chiến tranh kết thúc, ông Tám trở về với đời thường,nhưng trong tâm trí ông đó là ký ức không bao giờ quên.