NGƯỜI CON GÁI BÊN BẾN PHÀ XUÂN SƠN

Có những cái tên chỉ được nhắc đến trong một danh sách.

Một dòng chữ ngắn ngủi trên tấm bia.

Một cái tên nằm giữa rất nhiều cái tên khác của những người đã ra đi trong chiến tranh.

Nhưng phía sau mỗi cái tên ấy là cả một cuộc đời.

Có một người con gái mang tên Ma Thị Kết – người đã gắn tuổi trẻ của mình với những năm tháng chiến tranh và với Bến phà Xuân Sơn, Quảng Bình.

Ngày ấy, Xuân Sơn không chỉ là một bến phà.

Đó là một điểm giao thông quan trọng giữa những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa. Những chuyến phà nối đôi bờ, đưa người và hàng hóa qua sông, góp phần giữ cho tuyến đường không bị đứt đoạn.

Và bên bến phà ấy có những người dân quân tự vệ ngày đêm bám trụ.

Trong số những con người bình dị ấy có Ma Thị Kết.

Chị cũng như biết bao cô gái của thế hệ mình. Tuổi xuân đáng lẽ có thể gắn với mái nhà, với gia đình, với những ước mơ giản dị về một cuộc sống bình yên.

Nhưng chiến tranh đã gọi tên họ.

Và họ đã chọn bước ra phía trước.

Công việc ở bến phà không phải lúc nào cũng được nhắc đến trong những trang sử lớn. Đó là những công việc âm thầm: giữ bến, bảo đảm giao thông, phục vụ những chuyến phà, khắc phục hậu quả bom đạn và sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống xảy ra.

Những công việc ấy lặp đi lặp lại qua từng ngày.

Nhưng mỗi ngày ở Xuân Sơn đều có thể là một ngày sinh tử.

Trên bầu trời là những chiếc máy bay địch.

Dưới mặt đất là những hố bom.

Dòng sông vẫn chảy, nhưng trên mặt sông không có sự bình yên của thời bình.

Mỗi chuyến phà qua sông đều mang theo một trách nhiệm.

Nếu bến phà ngừng hoạt động, dòng người và hàng hóa sẽ bị chặn lại.

Vì thế, sau mỗi trận bom, những người ở bến lại tìm cách khắc phục.

Hố bom được san lấp.

Đường được sửa lại.

Những vật dụng hư hỏng được thay thế.

Và khi mọi thứ tạm ổn, chuyến phà lại tiếp tục.

Có lẽ Ma Thị Kết cũng đã trải qua những ngày tháng như thế.

Những ngày mà tiếng bom trở thành âm thanh quen thuộc.

Những đêm mà ánh sáng của pháo sáng trên bầu trời khiến mọi người phải căng mình cảnh giác.

Những buổi sáng bắt đầu bằng việc kiểm tra lại bến sau một đêm bom đạn.

Không ai biết ngày mai sẽ thế nào.

Nhưng họ biết hôm nay mình phải làm gì.

Giữ bến. Giữ đường. Giữ cho những chuyến qua sông tiếp tục.

Đó là trách nhiệm của họ.

Và cũng là cách những con người bình thường làm nên những điều phi thường.

Ma Thị Kết đã gửi lại tuổi trẻ của mình ở nơi ấy.

Chị không có cơ hội bước qua những năm tháng chiến tranh để trở về sống một cuộc đời bình dị như bao người khác.

Nhưng sự hy sinh của chị không chìm vào quên lãng.

Bởi mỗi người đã ngã xuống trong những năm tháng ấy đều góp một phần vào ngày hòa bình hôm nay.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa.

Bến phà Xuân Sơn không còn mang trên mình những dấu vết khốc liệt như năm nào. Những chuyến xe đi qua những con đường mới. Những người trẻ lớn lên trong một cuộc sống mà tiếng bom chỉ còn là câu chuyện trong sách vở và ký ức của những người đi trước.

Nhưng nếu một ngày nào đó đứng bên dòng sông và lặng nghe tiếng nước chảy, chúng ta có thể tự hỏi:

Đã có bao nhiêu người từng đứng ở nơi này để giữ cho những chuyến phà không ngừng lại?

Đã có bao nhiêu người đã đi qua bến phà lần cuối mà không biết rằng đó là lần cuối cùng?

Và đã có bao nhiêu người con gái như Ma Thị Kết đã gửi lại nơi đây những năm tháng đẹp nhất của đời mình?

Không ai có thể trả lại cho họ tuổi trẻ.

Không ai có thể đưa họ trở về.

Điều duy nhất chúng ta có thể làm là nhớ.

Nhớ để biết rằng hòa bình không phải món quà tự nhiên mà có.

Nhớ để hiểu rằng phía sau mỗi con đường hôm nay là dấu chân của những thế hệ đã từng đi qua bom đạn.

Và nhớ để những cái tên tưởng như rất ngắn ngủi – như cái tên Ma Thị Kết – không bao giờ trở thành những dòng chữ vô danh trong lịch sử.

Chị đã đi qua cuộc đời bằng một tuổi trẻ bình dị.

Nhưng sự hy sinh của chị đã khiến cuộc đời ấy trở nên bất tử trong ký ức của quê hương.

Bến phà Xuân Sơn hôm nay có thể đã khác.

Dòng sông vẫn lặng lẽ trôi về phía trước.

Thời gian cũng không ngừng trôi.

Chỉ có ký ức là ở lại.

Ở lại trong những câu chuyện của người còn sống.

Ở lại trong những trang sử.

Ở lại trong lòng những người biết cúi đầu trước sự hy sinh của thế hệ đi trước.

Ma Thị Kết – xin được gọi tên chị một lần nữa, thật chậm và thật trang trọng.

Bởi chị không chỉ là một cái tên trong lịch sử.

Chị là một phần của tuổi trẻ đã hiến dâng cho đất nước.

Là một phần của Bến phà Xuân Sơn năm xưa.

Và là một phần của bình yên mà hôm nay chúng ta đang được sống.