Người con gái Đất Đỏ

Đất Đỏ - một huyện ven biển thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu - không chỉ là một trong những điểm dừng chân đầu tiên của cộng đồng người Việt trong cuộc khẩn hoang phương Nam từ thế kỷ XVI - XVII mà còn là quê hương đã sinh ra người nữ anh hùng huyền thoại: chị Võ Thị Sáu.

Chị Sáu sinh năm 1933 trong một gia đình nghèo tại thị trấn Đất Đỏ. Từ nhỏ, chị đã sớm phải phụ giúp cha mẹ mưu sinh. Khi quân Pháp tái chiếm Đất Đỏ vào cuối năm 1945, các anh trai chị tham gia kháng chiến. Chị Sáu, dù còn nhỏ tuổi, cũng sớm nuôi chí lớn, bí mật tiếp tế cho các anh và phong trào Việt Minh.

Năm 1946, chị theo anh vào khu kháng chiến và chính thức trở thành liên lạc viên, sau đó là đội viên Công an xung phong Đất Đỏ từ năm 14 tuổi. Mang trong mình lòng yêu nước nồng nàn, chị đã tham gia nhiều trận tập kích táo bạo bằng lựu đạn, gây tiếng vang lớn, đặc biệt là trận tập kích trong lễ Quốc khánh Pháp, ám sát nhiều sĩ quan Pháp và Việt gian tay sai, góp phần củng cố niềm tin và sự ủng hộ của nhân dân trong vùng. Chị cũng là người nhiều lần phát hiện ra gian tế, giúp quân ta thoát khỏi nguy hiểm.

Tháng 02/1950, trong một lần thực hiện nhiệm vụ tiêu diệt hai chỉ điểm viên của Pháp là Cả Suốt và Cả Đay, không may chị bị địch bắt. Suốt một tháng bị giam tại nhà tù Đất Đỏ và sau đó là khám Chí Hòa, dù bị tra tấn dã man, người con gái trẻ vẫn giữ vững ý chí bất khuất, hiên ngang, không hề tiết lộ bất cứ điều gì. Thậm chí, tại khám Chí Hòa, chị vẫn tiếp tục làm liên lạc và cùng chị em trong trại đấu tranh đòi cải thiện đời sống tù nhân. Trước tinh thần kiên cường ấy, thực dân Pháp mở phiên tòa kết án tử hình chị Võ Thị Sáu và đày chị ra Côn Đảo. Đứng trước tòa án quân sự, người nữ chiến sĩ trẻ, khi ấy mới chỉ 17 tuổi, đã lớn tiếng khẳng định: “Yêu nước, chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội”. Khi tòa tuyên án tử hình, chị vẫn hiên ngang hô vang: “Đả đảo thực dân Pháp!”, “Kháng chiến nhất định thắng lợi!”.

Ngày 23/01/1952, trong không khí u ám của Côn Đảo, trước giờ hành hình, tiếng hô phản đối quyết liệt vang vọng từ các trại giam. Khi cha đạo muốn làm lễ rửa tội, chị từ chối và khẳng định: “Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới có tội”. Tại pháp trường Hàng Dương, Côn Đảo, đối diện với cái chết, chị vẫn giữ thái độ hiên ngang, bất khuất. Chị nhất quyết không quỳ và dứt khoát từ chối bịt mắt, nói với kẻ thù: “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!”

Chị Võ Thị Sáu đã anh dũng hy sinh, tuổi đời còn quá trẻ, nhưng cái chết bi tráng ấy đã trở thành một biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và tinh thần đấu tranh kiên cường. Cuộc đời cách mạng cùng cái chết bất khuất ở tuổi đôi mươi của người con gái Đất Đỏ trở thành huyền thoại:

“Người con gái trẻ măng

Giặc đem ra bãi bắn

Đi giữa hai hàng lính

Vẫn ung dung mỉm cười

Ngắt một đóa hoa tươi

Chị cài lên mái tóc

Đầu ngẩng cao bất khuất….”

(Trích “Truyền thuyết trên đảo Côn Sơn” – Phan Thị Thanh Nhàn)

Tên của chị được đặt cho những con đường, những ngôi trường không chỉ trên Đất Đỏ ở khắp cả nước. Nhà nước Việt Nam xem chị như một biểu tượng Liệt sĩ nữ Anh hùng tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Pháp và đã truy tặng cho chị danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1993. Hình tượng chị Võ Thị Sáu cũng được đưa vào bài hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn năm 1958. Bộ phim "Người con gái đất đỏ" được trình chiếu năm 1996 tại Việt Nam, được dựa trên những thông tin lịch sử về Võ Thị Sáu.

Võ Thị Sáu được xem là biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước. Ngày này, hình ảnh của Võ Thị Sáu vẫn sống mãi trong lòng người dân Việt Nam như một biểu tượng của nữ anh hùng trong cuộc chiến tranh dành độc lập tự do cho đất nước:

"Kìa hoa lê - ki - ma nở

Đẹp thêm quê miền đất đỏ

Nơi đó sáng mãi tên người anh hùng

Bình minh đang rực sáng cho hoa kia nở

Mùa xuân lan tràn xứ sở

Tôi đến hát trước nấm mồ chôn sâu người nữ anh hùng.”