Người con gái Đất Đỏ và đóa hoa Lê-ki-ma

Chị Sáu tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi với vai trò liên lạc và tham gia các trận đánh táo bạo bằng lựu đạn tại quê nhà Đất Đỏ. Năm 1950, chị bị giặc bắt. Sau gần ba năm bị giam cầm và tra tấn dã man qua nhiều nhà tù, thực dân Pháp quyết định đưa chị ra Côn Đảo để hành quyết vì lo sợ sức ảnh hưởng của chị đối với phong trào đấu tranh của tù nhân.

Buổi sáng ngày 23/1/1952, khi viên mục sư đến làm lễ rửa tội và nói: "Con hãy hối lỗi để linh hồn được lên thiên đàng", chị đã thẳng thừng đáp trả: "Tôi không có tội. Chỉ có những kẻ sắp giết tôi đây mới là kẻ có tội".

Khi ra đến pháp trường tại nghĩa trang Hàng Dương, bọn đao phủ định bịt mắt chị, nhưng chị thản nhiên nói: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người".

Chị cài một đóa hoa lê-ki-ma lên tóc, hiên ngang hát vang bài Tiến quân ca. Khi tên chỉ huy ra lệnh nổ súng, chị ngưng hát và hô lớn: "Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Loạt đạn vang lên, chị ngã xuống nhưng đôi mắt vẫn mở trừng trừng nhìn thẳng về phía kẻ thù. Hình ảnh đó đã trở thành nỗi khiếp sợ cho những tên lính hành quyết và là biểu tượng bất khuất cho phụ nữ Việt Nam.