NGƯỜI CON GÁI SÔNG LA

Anh hùng La Thị Tám chính là nhân vật truyền cảm hứng sáng tác "Người con gái sông La" của nhạc sĩ Doãn Nho. Anh hùng La Thị Tám cũng là nhân chứng sống từng làm nhiệm vụ đếm bom, cắm cọc tiêu ở ngã ba Đồng Lộc.

Nữ anh hùng La Thị Tám năm nay đã 71 tuổi, sống cùng chồng tại căn nhà nhỏ ở đường Nguyễn Biểu, phường Nam Hà (TP Hà Tĩnh). Là con thứ trong một gia đình nông dân nghèo đông anh em ở xã Vĩnh Lộc (huyện Can Lộc), năm 1967, máy bay Mỹ đánh phá miền Bắc, thiếu nữ Tám nghỉ học lên đường nhập ngũ, được phân về đơn vị chủ lực Đại đội C2 – giao thông vận tải đóng ở ngã ba Đồng Lộc.

Hơn 50 năm trước, ngã ba Đồng Lộc, nằm trên đường Hồ Chí Minh, giao điểm của quốc lộ 15A và tỉnh lộ 2 đoạn qua huyện Can Lộc - mạch máu giao thông quan trọng của mọi tuyến đường ra Bắc vào Nam nên bị địch đánh phá ác liệt. Nơi đây được xem là "tọa độ ch.ết", chỉ 240 ngày từ tháng 3 đến tháng 10/1968, không quân địch đã trút xuống 48.600 quả bom các loại.

"Nhiệm vụ của tôi là đứng trên quả đồi cao, phía trái của ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay địch ném bom, dùng ống nhòm quan sát để đếm, xác định xem những quả nào đã rơi, bao nhiêu quả đã nổ. Quả nào chưa nổ thì chạy xuống cắm cọc tiêu báo bom để các lực lượng công binh rà phá", bà Tám nhớ lại.

Bà luôn đứng trên một quả đồi cao, phía trái của ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom kẻ thù trút xuống. Bà phải nhìn thật tinh và hết sức tập trung xem có bao nhiêu quả đã rơi, bao nhiêu quả đã nổ, những quả chưa nổ thì rơi ở khu vực nào, để khi máy bay đi khỏi thì chạy đến cắm tiêu, chờ bộ đội công binh đến rà phá. Hiện lên giữa bom đạn mù trời là một người con gái dũng cảm, kiên trung, cái sống và cái chết thật mong manh mà miệng vẫn luôn nở nụ cười.

Người phụ nữ anh hùng kể, ban đầu chưa quen, bà chỉ dám vào gần cách quả bom 5 m, nhưng thấy như không đáp ứng được yêu cầu, bà nghĩ thà chết một mình mà đảm bảo an toàn được cho những người khác nên tiến sát hơn. Có lần bom nổ gần, đất đá vùi lấp cả người. Có những ngày chạy cắm tiêu nhiều lần, về đơn vị say nắng, La Thị Tám không ăn được cơm.

Suốt 200 ngày đêm ròng rã, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu được 1.205 quả bom. Hình ảnh người con gái 18 tuổi nhỏ nhắn khoác chiếc áo dù, khóe miệng tinh nghịch, tay cầm ống nhòm luôn đứng trên đồi đếm bom rồi chạy như con thoi đi cắm tiêu đã lọt vào ống kính của nhiều phóng viên chiến trường.

Đoàn xe nào đi qua khu vực này cũng được nghe kể về người con gái kiên trung ấy... Nhớ lại những ngày tháng gian khổ nhưng hào hùng ấy, Bà Tám vẫn chỉ cười giản dị: “Nhiệm vụ là trên hết mà. Lúc đó, chúng tôi không có thời gian nghĩ về cái chết. Cả một thế hệ đều nghĩ rằng, nếu có mất mát, hy sinh, ấy là vì Tổ quốc!”.

Ngày 22/12/1969, La Thị Tám được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân khi mới 20 tuổi