Người Con Gái Sông Lam: Liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Gấm

Nếu Quảng Trị có dòng Thạch Hãn cuộn đỏ ngậm ngùi, Quảng Bình có mẹ Suốt chèo đò dưới mưa bom bão đạn bên dòng Nhật Lệ, thì mảnh đất xứ Nghệ đầy nắng gió lại khắc ghi câu chuyện về một người con gái anh dũng vô song bên dòng sông Lam hiền hòa: Liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Gấm.Đây không phải là một huyền thoại được thêu dệt, mà là câu chuyện có thật, một khúc tráng ca được viết bằng xương máu của người con gái đất Hưng Nguyên, được lưu truyền qua lời kể đầy nước mắt và tự hào của những nhân chứng lịch sử còn sống mãi với thời gian.Khúc Sông Lam Trong Những Năm Tháng "Tọa Độ Lửa"Sinh ra và lớn lên tại mảnh đất Hưng Nguyên giàu truyền thống cách mạng, vùng đất nằm bên hạ lưu sông Lam, chị Nguyễn Thị Hồng Gấm bước vào tuổi mười tám đôi mươi đúng vào giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Khi ấy, bờ sông Lam được coi là một trong những "tọa độ lửa", nơi địch điên cuồng trút bom đạn nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện từ hậu phương miền Bắc vào tiền tuyến miền Nam.Trong bối cảnh ấy, chị Hồng Gấm tham gia vào đội giao liên địa phương, đảm nhận một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm nhưng cũng hết sức vinh quang: Chèo thuyền đưa đón cán bộ, bộ đội, thương binh và vận chuyển vũ khí, lương thực qua sông.Dòng sông Lam ngày ấy không bình yên như bây giờ. Lòng sông dày đặc bom từ trường, bom nổ chậm và thủy lôi của địch. Mặt sông liên tục bị cày xới, đêm cũng như ngày luôn sáng rực bởi pháo sáng và gầm rú bởi tiếng máy bay phản lực Mỹ. Thế nhưng, với chiếc thuyền nan nhỏ bé và mái chèo dẻo dai, người con gái ấy vẫn lặng lẽ, kiên cường vượt sông bất chấp tử thần rình rập.Đêm Trăng Khuyết Năm 1968 Và Sự Lựa Chọn Sinh TửBước ngoặt lịch sử diễn ra vào một đêm trăng khuyết năm 1968. Đội giao liên nhận nhiệm vụ khẩn cấp: Đưa một đoàn cán bộ chủ chốt của quân khu và tỉnh ủy qua sông để chỉ đạo chiến dịch. Chuyến đi đòi hỏi sự bí mật tuyệt đối.Chị Hồng Gấm chèo chiếc thuyền tiên phong dẫn đường. Khi chiếc thuyền chở đoàn cán bộ ra đến chính giữa dòng sông rộng mênh mông, bất ngờ một tiếng rít xé toạc không gian. Máy bay địch ập tới, một quả pháo sáng được thả xuống, soi rõ mồn một từng mét vuông trên mặt nước. Chiếc thuyền của chị và chiếc thuyền chở cán bộ phía sau đứng trước nguy cơ lọt hoàn toàn vào tầm ngắm của hỏa lực địch.Trong khoảnh khắc sinh tử chỉ tính bằng giây ấy, chị Hồng Gấm đã đưa ra một quyết định phi thường. Theo lời kể của bác Nguyễn Đình Bảng — người đồng đội sát cánh cùng chị trong đội giao liên năm ấy:"O Gấm không một chút do dự. Thay vì chèo thuyền tháo chạy vào bờ nấp, o lại dùng hết sức bình sinh quay mũi thuyền của mình hướng thẳng về phía luồng sáng của pháo sáng địch. O vừa chèo cật lực lướt đi, vừa cất cao tiếng hò ví dặm xứ Nghệ. Giọng o trong trẻo, vang vọng cả một khúc sông đêm."Hành động dũng cảm ấy nhằm một mục đích duy nhất: Thu hút toàn bộ sự chú ý và hỏa lực của máy bay Mỹ về phía mình, tạo khoảng trống và thời gian cho chiếc thuyền chở đoàn cán bộ phía sau kịp thời lùi lại, nấp vào rặng bần ven bờ.Kế hoạch của chị đã thành công, nhưng cái giá phải trả là quá đắt. Thấy bóng thuyền và nghe tiếng hò, máy bay địch điên cuồng dồn bom đạn và bắn tên lửa xối xả xuống vị trí của chị. Một tiếng nổ lớn vang trời, ánh lửa trùm kín mặt sông. Khi tiếng bom dứt hẳn, dòng sông Lam cuộn sóng dữ dội, chiếc thuyền nan đã tan nát, và người con gái kiên trung ấy đã mãi mãi nằm lại với dòng sông khi vừa tròn tuổi 20. Toàn bộ đoàn cán bộ và các đồng chí phía bờ bên kia đã được bảo vệ an toàn tuyệt đối. Người Con Gái Hóa Thân Vào Sóng Nước Quê HươngChiến tranh qua đi, hòa bình lập lại trên quê hương Hưng Nguyên. Thân xác của Liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Gấm đã hòa vào phù sa của dòng sông Lam, không thể tìm thấy phần mộ vẹn toàn. Nhưng tinh thần và tên tuổi của chị thì sống mãi.Hằng năm, vào những ngày kỷ niệm lịch sử, các cụ lão thành cách mạng, người thân trong dòng họ Nguyễn Đình/Nguyễn Thị tại xã Hưng Thành (Hưng Khánh cũ), cùng thế hệ trẻ địa phương vẫn thường ra bên bờ sông Lam thắp những nén hương thơm, thả những nhành hoa đăng xuống dòng nước để tri ân người chị, người nữ anh hùng của quê hương.Câu chuyện dài hơn về chị Hồng Gấm là minh chứng cho một thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Chị không chỉ là niềm tự hào riêng của vùng đất Nghệ An, mà còn là biểu tượng bất tử của người phụ nữ Việt Nam: Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang, sẵn sàng dâng hiến tuổi thanh xuân đẹp nhất của mình cho độc lập, tự do của dân tộc.