NGƯỜI CON GÁI “THẠCH NHỌN” GIỮA TỌA ĐỘ LỬA ĐỒNG LỘC
Năm 20 tuổi, cô gái trẻ Lê Thị Nhị tình nguyện rời quê hương gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, chị cùng đồng đội ngày đêm bám trụ trên tuyến Quốc lộ 15A, khu vực Ngã ba Đồng Lộc – nơi được xem là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ. Năm 1968, chị tình nguyện tham gia tổ cảm tử rà phá bom mìn, trực tiếp đối mặt với bom nổ chậm và bom từ trường để bảo đảm tuyến đường được thông suốt. Câu chuyện về người con gái ấy sau này trở thành nguồn cảm hứng để nhà thơ Phạm Tiến Duật xây dựng hình tượng “Thạch Nhọn” trong bài thơ Gửi em, cô thanh niên xung phong.
Những năm 1960, chiến tranh ngày càng ác liệt. Những tuyến đường giao thông nối hậu phương với chiến trường miền Nam trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ.
Năm 1966, khi vừa tròn 20 tuổi, Lê Thị Nhị viết đơn tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong. Chị được điều về Tiểu đội 4, Đại đội 554, Tổng đội 55 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh và làm nhiệm vụ trên tuyến đường 15A.
Rời quê nhà, cô gái trẻ bước vào cuộc sống hoàn toàn khác. Ban ngày rà bom, phá bom; khi có bom đánh phá thì nhanh chóng có mặt trên tuyến đường để san lấp hố bom, cắm tiêu, bảo đảm cho những đoàn xe tiếp tục hành quân.
Chị kể lại rằng có những ngày máy bay địch liên tục đánh phá. Vừa san xong một hố bom, máy bay lại xuất hiện. Bom đạn khiến cái chết luôn cận kề, nhưng những người thanh niên xung phong vẫn bám đường, bởi phía sau họ là những đoàn xe đang chờ vượt qua tuyến lửa.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Năm 1968, khi chiến trường Đồng Lộc bước vào giai đoạn đặc biệt ác liệt, đơn vị thành lập tổ cảm tử làm nhiệm vụ rà phá bom mìn, cắm tiêu và sửa chữa đường trong điều kiện vô cùng nguy hiểm.
Lê Thị Nhị là một trong những người đầu tiên tình nguyện tham gia.
Khi biết con gái nhận nhiệm vụ nguy hiểm, người mẹ đã lặn lội tìm đến đơn vị để xin đưa con trở về.
Cuộc gặp giữa hai mẹ con là một trong những ký ức mà bà Nhị không bao giờ quên.
Người mẹ lo sợ con mình sẽ không trở về. Nhưng trước tình thương và sự lo lắng của mẹ, cô gái trẻ vẫn lựa chọn ở lại. Bà Nhị từng kể rằng mình đã động viên mẹ rằng nếu hy sinh khi làm nhiệm vụ thì đó cũng là niềm vinh dự của người mẹ có con cống hiến cho Tổ quốc.
Trong tổ cảm tử, những người lính trẻ thay nhau rà bom, cắm tiêu và sửa đường. Có lúc bom vừa dứt, họ lại lao ra hiện trường.
Hai lần Lê Thị Nhị thoát chết trong gang tấc.
Một lần, trong lúc cùng đồng đội rà bom, bom bất ngờ phát nổ, đất đá vùi lấp cả hai. Sau một lúc, họ mới tự bới đất để thoát ra.
Lần khác, khi vừa rời khỏi một quả bom từ trường khoảng vài chục mét, quả bom phát nổ. Chị kịp nằm rạp xuống và được đồng đội cứu khỏi đất đá.
Giữa những ngày tháng khốc liệt ấy, một cuộc gặp tình cờ với nhà thơ Phạm Tiến Duật đã để lại dấu ấn đặc biệt.
Từ một cô gái TNXP bình dị, Lê Thị Nhị trở thành nguyên mẫu của nhân vật “Thạch Nhọn” trong bài thơ Gửi em, cô thanh niên xung phong. Câu chuyện về cô gái trẻ nơi tuyến lửa sau đó được nhiều thế hệ biết đến qua những vần thơ về tuổi trẻ, tình yêu và sự cống hiến.
Nhiều năm sau chiến tranh, bà Nhị vẫn giữ trong mình những ký ức về đồng đội và những năm tháng tuổi trẻ.
Năm 2007, khi nhà thơ Phạm Tiến Duật lâm bệnh nặng, bà ra Hà Nội thăm ông. Cuộc gặp cuối cùng giữa hai con người từng gặp nhau ở chiến trường đã trở thành một ký ức đặc biệt. Khi bà gọi tên, nhà thơ mở mắt, rơi nước mắt và nắm tay bà. Không lâu sau đó, nhà thơ qua đời.
