người con Mộ Đức dành trọn cuộc đời cho đất nước

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, có những con người đi qua những năm tháng lớn lao của dân tộc bằng một phong thái rất đỗi điềm đạm. Phạm Văn Đồng là một người như thế. Sinh ngày 1/3/1906 tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, ông từ một thanh niên trí thức xứ Quảng sớm lựa chọn con đường cách mạng, rồi trở thành một trong những nhà lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Năm 2026, quê hương Quảng Ngãi long trọng kỷ niệm 120 năm ngày sinh của ông, một dịp để nhìn lại cuộc đời 94 năm với hơn 75 năm hoạt động cách mạng.

Phạm Văn Đồng sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống học hành. Cha ông là cụ Phạm Văn Nga, từng làm quan dưới triều Nguyễn. Nhưng con đường mà người thanh niên Phạm Văn Đồng lựa chọn lại không phải là con đường quan trường. Năm 1926, khi còn là học sinh Trường Bưởi ở Hà Nội, ông tham gia phong trào yêu nước và bắt đầu dấn thân vào con đường cách mạng. Từ đây, cuộc đời của chàng trai quê Mộ Đức gắn chặt với những biến động lớn của đất nước.

Con đường ấy không hề bằng phẳng. Phạm Văn Đồng từng sang Quảng Châu hoạt động, tham gia những lớp huấn luyện cách mạng và được tiếp xúc với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Sau đó, ông bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Những năm tháng tù đày không làm người thanh niên ấy khuất phục. Trái lại, nó tôi luyện thêm bản lĩnh của một người sẽ trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của cách mạng Việt Nam.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phạm Văn Đồng được giao nhiều trọng trách quan trọng. Đặc biệt, trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông được cử làm Đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại miền Nam Trung Bộ. Đây là giai đoạn ông có những đóng góp quan trọng đối với việc xây dựng vùng tự do Nam - Ngãi - Bình - Phú, củng cố căn cứ địa và tổ chức cuộc kháng chiến ở khu vực miền Trung. Ông cũng tham gia xây dựng Trường Trung học Bình dân Nam Trung Bộ và trực tiếp giảng dạy tại đây.