Người Con Sinh Sau Chiến Tranh

Tôi tên là Lý Xuân Nga. Tôi sinh năm 1973 tại một bản nhỏ của Lai Châu, khi đất nước vẫn còn trong những năm tháng cuối của Chiến tranh Việt Nam. Khi tôi cất tiếng khóc chào đời, ngoài kia vẫn còn những tin tức chiến sự dội về từ miền Nam. Tôi sinh ra giữa thời chưa trọn vẹn hòa bình. Tuổi thơ tôi trôi qua trong nghèo khó. Nhà lợp mái gianh, vách nứa mỏng manh trước gió núi. Bố tôi từng là bộ đội, trở về với một vết sẹo trên vai và nỗi đau mỗi khi trái gió trở trời. Ông ít kể về chiến tranh, nhưng tôi biết trong lòng ông luôn có một phần ký ức không thể xóa nhòa. Năm 1979, khi tôi vừa tròn sáu tuổi, vùng biên giới phía Bắc lại bất ổn. Dù còn nhỏ, tôi đã trực tiếp cảm nhận được sự căng thẳng của những ngày ấy. Đêm đêm, người lớn trong bản thay nhau canh gác. Có hôm, mẹ ôm tôi thật chặt khi nghe tin tức phát trên chiếc radio cũ. Tôi không cầm súng, nhưng tôi tham gia theo cách của một đứa trẻ vùng biên. Tôi cùng các anh chị lớn hơn lên rừng nhặt củi, hái rau, giúp mẹ gùi lương thực tiếp tế cho các chú dân quân trong bản. Những con đường đất đỏ đầy đá sắc cứa rách bàn chân non nớt. Tôi nhớ có lần vấp ngã, bao ngô đổ xuống đất, tôi bật khóc vì sợ mẹ buồn. Nhưng mẹ chỉ xoa đầu tôi và nói: “Con làm được thế này là giỏi lắm rồi.” Có một buổi tối, bố dẫn tôi lên đồi cao. Ông chỉ về phía xa, nơi ánh đèn le lói nơi đồn biên phòng. Ông nói: “Quê mình bình yên là nhờ có người đứng gác ở đó. Sau này lớn lên, con phải biết giữ lấy bình yên ấy.” Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành. Khi tôi mười lăm tuổi, tôi chính thức tham gia đội thanh niên xung kích của xã. Chúng tôi giúp sửa đường, vận chuyển vật liệu, hỗ trợ dân quân. Có những ngày mưa rét, cả đội vẫn phải lội bùn để gia cố lại đoạn đường sạt lở. Tôi hiểu rằng bảo vệ quê hương không chỉ bằng súng đạn, mà còn bằng mồ hôi và trách nhiệm. Tôi không tham gia những trận đánh lớn. Nhưng tôi đã trực tiếp sống trong những năm tháng mà bình yên chưa bao giờ là điều hiển nhiên. Tôi đã tự tay gùi từng bao gạo, tự tay xúc từng xẻng đất giữ đường làng, tự mình chứng kiến sự lo âu trong mắt người lớn và sự kiên cường của cả bản.Giờ đây, khi mái tóc đã điểm bạc, tôi nhìn Lai Châu đổi thay từng ngày. Đường rộng hơn, nhà kiên cố hơn, trẻ con không còn phải sợ hãi trước những đêm bất ổn. Tôi sinh năm 1973 – sinh ra khi chiến tranh chưa kết thúc. Tôi lớn lên trong ký ức của một thời khó khăn. Và tôi đã trực tiếp góp một phần nhỏ bé để giữ lấy sự bình yên cho bản làng mình. Đó là điều khiến tôi tự hào nhất khi kể lại cuộc đời mình cho con cháu nghe.