NGƯỜI CON TÂN LIỄU Ở LẠI BÌNH TRỊ THIÊN

NGƯỜI CON TÂN LIỄU Ở LẠI BÌNH TRỊ THIÊN

Vùng quê Tân Liễu, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang những năm 1950–1960 là miền đất thuần nông yên bình. Con sông nhỏ lặng lẽ chảy qua làng, bãi bồi xanh ngắt mỗi mùa lúa trổ. Trong không gian ấy, Nguyễn Đức Deo lớn lên như bao người con quê khác – chân chất, cần cù và giàu tình nghĩa.

Gia đình anh không khá giả, quanh năm gắn với ruộng đồng. Từ nhỏ, Deo đã quen với việc gánh nước, cắt cỏ, phụ cha mẹ những việc nặng nhọc. Người làng nhớ anh là chàng trai ít nói nhưng chăm làm, ai nhờ việc gì cũng sẵn sàng giúp.

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn ác liệt, anh viết đơn nhập ngũ. Quyết định ấy không phải bộc phát, mà là suy nghĩ chín chắn của một thanh niên hiểu rõ trách nhiệm với đất nước. Ngày lên đường, anh chỉ mang theo vài bộ quần áo, cuốn sổ tay và lời dặn của mẹ: “Giữ mình con nhé.”

Anh được biên chế về Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang. Cùng năm đó, ông Nguyễn Khắc Tài – sinh năm 1950, quê TT Đồi Ngô, Lục Nam – cũng nhập ngũ. Hai người trở thành đồng đội từ những ngày đầu quân ngũ.

Ông Tài nhớ lại: “Deo hiền lắm, sống nội tâm. Nhưng khi tập luyện thì rất nghiêm túc.” Những ngày huấn luyện gian khổ đã rèn cho họ ý chí vững vàng. Hành quân dã ngoại, tập bắn, đào công sự… tất cả diễn ra liên tục, không cho phép ai chùn bước.

Cuối năm 1969 – đầu 1970, nhiều đơn vị được điều động vào chiến trường miền Trung. Đến năm 1972, chiến trường Bình Trị Thiên trở thành một trong những nơi ác liệt nhất. Đây là vùng đất hợp nhất của Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, nơi bom đạn trút xuống dày đặc.

Bình Trị Thiên năm 1972 đỏ lửa. Những cánh rừng cháy xém, những thôn xóm tan hoang. Người lính phải sống và chiến đấu giữa mưa bom, bão đạn. Mỗi ngày trôi qua là một thử thách sinh tử.

Nguyễn Đức Deo cùng đơn vị bám trụ tại mặt trận. Ban ngày chiến đấu, ban đêm củng cố trận địa. Có khi vừa ăn vội nắm cơm đã phải cầm súng. Đồng đội kể, giữa khói lửa, anh vẫn giữ được sự bình tĩnh hiếm có.

Trong những phút nghỉ ngơi hiếm hoi, anh thường nhắc đến quê nhà Tân Liễu. Anh kể về những bãi ngô ven sông, về con đường làng mùa gặt thơm mùi rơm mới. Đồng đội nghe anh kể mà lòng chùng xuống, nhớ về quê hương phía Bắc xa xôi.

Mùa hè năm 1972, chiến sự tại Bình Trị Thiên lên đến đỉnh điểm. Trong một trận chiến ác liệt, anh Nguyễn Đức Deo đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Sự ra đi của anh diễn ra giữa tiếng súng dồn dập, khi tuổi đời còn rất trẻ.

Đồng đội lặng người. Ông Nguyễn Khắc Tài kể: “Hôm ấy ai cũng bàng hoàng. Deo hiền, sống chan hòa. Anh em thương lắm.”

Sau đó, anh được mai táng tại Trung Thủy – nơi đơn vị tổ chức an táng trong điều kiện chiến trường khẩn trương. Phần mộ anh nằm lại nơi miền Trung nắng gió, giữa đất từng hứng chịu bao đau thương.

Tin anh hy sinh về đến Tân Liễu khiến cả làng lặng đi. Cha mẹ anh thắp nén hương mà nước mắt không ngừng rơi. Người con trai từng ngày ngày ra đồng phụ giúp gia đình đã mãi mãi không trở về.

Thời gian trôi qua, đất nước thống nhất, quê hương đổi thay. Nhưng mỗi dịp tháng Bảy, gia đình và bà con vẫn nhắc đến anh với niềm tự hào xen lẫn xót xa. Tên anh được ghi trong danh sách liệt sĩ của địa phương – minh chứng cho sự hy sinh cao cả.

Ông Nguyễn Khắc Tài, sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về, vẫn thường kể cho con cháu nghe về người đồng đội năm xưa. “Deo không nói nhiều về mình, nhưng sống rất trách nhiệm. Anh ra đi vì Tổ quốc, đó là điều không bao giờ quên.”

Sự hy sinh của Nguyễn Đức Deo là một phần trong bản anh hùng ca của thế hệ thanh niên những năm tháng chiến tranh. Anh đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường Bình Trị Thiên, để quê hương hôm nay được bình yên.

Giữa gió Lào miền Trung, nơi Trung Thủy lặng lẽ, có một phần tuổi trẻ của anh còn mãi. Và ở Tân Liễu, Yên Dũng, mỗi mùa lúa chín, người ta vẫn nhớ đến người con đã nằm lại nơi xa.

Anh ra đi khi còn rất trẻ, nhưng tinh thần và lý tưởng của anh thì còn mãi với thời gian.

NGUỒN

Thông tin về liệt sĩ Nguyễn Đức Deo được ghi nhận theo lời cung cấp của:

Ông Nguyễn Khắc Tài, sinh năm 1950
Địa chỉ: Thị trấn Đồi Ngô – Lục Nam – Bắc Giang
Nhập ngũ năm 1968
Cấp bậc: 4/
Chức vụ: DT
Đơn vị: Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang