Người con ưu tú của quê hương Quảng Yên
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thuần là một trong những tấm gương tiêu biểu của quê hương Quảng Yên (Quảng Ninh), đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp kháng chiến chống thực dân Pháp và bảo vệ Tổ quốc.
Xuất thân và con đường đến với cách mạng
Ông sinh năm 1916 tại xóm Cổng Bấc, làng Quỳnh Lâu, xã Cộng Hòa, huyện Yên Hưng (nay là phường Cộng Hòa, TX Quảng Yên). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ 10 đến 28 tuổi ông phải đi ở cho các địa chủ trong vùng.
Năm 1944, ông bị bắt đi lính cho Pháp. Sau sự kiện Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương, ông bị bắt làm tù binh, bị đánh đập dã man nhưng đã tìm cách trốn về quê, tham gia Việt Minh.
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ông xung phong vào bộ đội, được biên chế tại Tiểu đoàn 16, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trưởng thành trong khói lửa chiến tranh
Từ khi nhập ngũ đến tháng 7/1954, ông chiến đấu trên nhiều chiến trường phía Bắc, trưởng thành từ chiến sĩ lên Trung đoàn phó.
Trong hơn 30 trận đánh, ông đã trực tiếp chỉ huy đơn vị tiêu diệt gần 1.000 tên địch, bắt sống hàng trăm tên; riêng cá nhân ông diệt gần 200 tên và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của đối phương.
Một số chiến công tiêu biểu:
Năm 1946: Đẩy xe thuốc nổ phá sập đuôi cầu Lai Vu, chỉ huy 6 chiến sĩ chặn địch suốt một ngày đêm, làm gián đoạn tuyến tiếp tế từ Hải Phòng lên Hải Dương.
Năm 1947: Bố trí hỏa lực trung liên chặn địch, tiêu diệt một trung đội trong trận càn.
Trận Phủ Thông (1948): Dẫn đầu tổ xung kích đánh giáp lá cà, tiêu diệt gọn đồn địch.
Trận Phố Ràng (1949): Dù bị thương vẫn tiếp tục chiến đấu, chiếm hai phần ba đồn, thu nhiều vũ khí.
Trong Chiến dịch Biên giới, ông dẫn đầu tiểu đội bắt sống một trung đoàn địch.
Trong Chiến dịch Trung Du, ông cùng đồng đội bám sát, đánh chiếm quả đồi chiến lược dù lực lượng còn rất ít.
Tại Chiến dịch Hòa Bình, ông chỉ huy trung đội bí mật đột nhập đồn, tiêu diệt địch.
Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, với cương vị Tiểu đoàn phó phụ trách đại đội chủ công, ông hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần tiêu diệt và bắt sống một đại đội địch. Ông có nhiều sáng kiến sáng tạo như dùng công cụ thô sơ thay thế máy móc để làm đường kéo pháo, đào hào ngầm vây lấn địch.
Vinh danh và ghi nhận
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được tặng thưởng:
Huân chương Quân công hạng Ba
Hai Huy chương Chiến thắng hạng Nhất
Huân chương Chiến công hạng Ba
11 lần được đơn vị khen thưởng
Được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu của Người
Ngày 31/8/1955, theo Sắc lệnh số 714/SL, Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung đoàn phó Nguyễn Văn Thuần (Trung đoàn 209, Đại đoàn 312).
Tấm gương sáng của quê hương
Ông qua đời năm 1979 tại Hà Nội. Theo gia đình và nhân dân địa phương, ông là người quyết đoán, dũng cảm nhưng rất nhân hậu, giản dị.
Để tri ân và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, năm 2014, UBND TX Quảng Yên đã đổi tên Trường Tiểu học Cộng Hòa thành Trường Tiểu học Nguyễn Văn Thuần – một biểu tượng sống động về lòng yêu nước và tinh thần cách mạng của quê hương Quảng Yên.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Nguyễn Văn Thuần mãi là niềm tự hào của nhân dân Quảng Yên, là tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.
