Người con xứ Nghệ trong lòng đất nước
Nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Anh hùng liệt sĩ Trần Can được thành phố Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) đặt tên cho một trong 24 tuyến đường mang tên các Anh hùng được phong tặng trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Hiện tên ông cũng được đặt cho một con đường ở TP Đà Nẵng. Trước đó, một số địa phương cũng đã đặt tên đường Trần Can như tỉnh Quy Nhơn, tỉnh Bắc Ninh…
Tên của ông cũng được đặt cho một số trường học. Tại tỉnh Điện Biên, thành phố Điện Biên Phủ hiện có Trường THCS Trần Can và huyện Điện Biên Đông có Trường THPT Trần Can. Tuy nhiên, vào cổng thông tin điện tử của hai trường này phần giới thiệu về trường không nhắc gì đến nguồn gốc xuất xứ về tên gọi nhà trường.
Trong dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, trên trang Facebook của Trường THPT Trần Can và Trường THCS Trần Can, phần các hoạt động cũng không có hoạt động nào cho thấy việc tri ân, thắp hương tưởng nhớ người Anh hùng liệt sĩ mà trường mang tên, dù các trường này nằm ngay trên địa phương diễn ra chiến thắng vĩ đại 70 năm trước.
Tại quê hương Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An, năm 2017, trường tiểu học của xã đã được mang tên người Anh hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Gần đây, địa phương cũng đã kêu gọi đóng góp từ nguồn kinh phí xã hội hóa dựng tượng đài Trần Can trong khuôn viên nhà trường bằng chất liệu đá cẩm thạch. Mô hình tượng đài do một kiến trúc sư ở TP Hồ Chí Minh dựng sau đó được tặng cho gia đình Anh hùng liệt sĩ. Hiện nay Trần Can được thờ tại nhà thờ dòng họ Trần tại Sơn Thành do ông Trần Hồng Lĩnh lo việc khói hương, bức tượng mô hình cũng được ông Lĩnh đặt trong nhà thờ của dòng họ.
Ông Trần Hồng Lĩnh sinh năm 1960, cũng là cựu chiến binh. Năm 1978, ông nhập ngũ vào Sư đoàn 324, Quân khu 4, chiến đấu 10 năm ở Chiến trường K. Năm 1979, ông bị thương ở đèo 144, đường 37 cụt, tỉnh Campot, Campuchia. Năm 1987, ông về nghỉ chế độ, là bệnh binh 2/3 và thương binh 4/4. Sau khi trở về quê hương, ông cũng tham gia làm Bí thư chi bộ thôn 16 năm, tham gia Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh xã Sơn Thành.
Ông Lĩnh cho biết, Sơn Thành là xã nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Nghệ An, năm 2019, xã được công nhận đạt tiêu chuẩn nông thôn mới nâng cao và hiện nay, địa phương chuẩn bị đón danh hiệu nông thôn mới kiểu mẫu.
Ông Trần Hồng Lĩnh kể với tôi, có lần, huyện Yên Thành tổ chức hội diễn văn nghệ, xã Sơn Thành cũng đã dựng vở ca kịch dân ca xứ Nghệ về Trần Can để tham gia hội diễn. Những câu chuyện về sự anh dũng của Anh hùng liệt sĩ Trần Can vẫn được kể với các thế hệ con em Yên Thành sau này.
Ông Trần Hồng Lĩnh bồi hồi chia sẻ, ông luôn nhắc cháu con trong dòng họ rằng lớp cha anh đã không tiếc máu xương để cống hiến cho quê hương, đất nước, làm nên chiến thắng vĩ đại; thế hệ con cháu cũng phải nhắc mình luôn phát huy truyền thống cha ông, giữ nét đẹp khí phách cách mạng của gia đình, quê hương Xô Viết Nghệ Tĩnh.
