NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG DÀNH TRỌN TUỔI XUÂN CHO CÁCH MẠNG
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX, có những con người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình đấu tranh giành độc lập dân tộc. Đỗ Ngọc Du là một người như thế.
Dù chỉ sống đến 31 tuổi, ông đã trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cộng sản Việt Nam thời kỳ đầu, từng giữ các trọng trách:
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đảng Cộng sản Đông Dương
Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ
Bí thư Thành ủy Hà Nội
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, Đỗ Ngọc Du sớm chứng kiến những bất công của xã hội thuộc địa.
Năm 1922, ông theo học tại Trường Bưởi – một trong những ngôi trường danh tiếng nhất Bắc Kỳ thời bấy giờ.
Chính tại đây, tinh thần yêu nước trong ông ngày càng lớn mạnh.
Khi còn là học sinh, ông đã tham gia các phong trào:
Đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu
Tổ chức lễ truy điệu cụ Phan Chu Trinh
Vận động học sinh tham gia các hoạt động yêu nước
Những hoạt động ấy khiến ông bị thực dân Pháp theo dõi và cuối cùng bị đuổi học.
Tháng 10/1926, Đỗ Ngọc Du sang Quảng Châu và tham gia lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức.
Tại đây, ông được tiếp cận chủ nghĩa Marx – Lenin và chính thức bước vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.
Đầu năm 1927, ông trở về nước.
Từ Hải Phòng, Quảng Ninh đến Hà Nội, người thanh niên ấy miệt mài:
Tuyên truyền cách mạng
Xây dựng cơ sở trong công nhân
Truyền bá tư tưởng giải phóng dân tộc
Ngày 17/6/1929, tại số nhà 312 phố Khâm Thiên, Hà Nội, Đỗ Ngọc Du cùng các đồng chí tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng.
Khi tuổi đời còn rất trẻ, ông đã được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời và giữ cương vị Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930, ông tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Ông sang Trung Quốc hoạt động, vận động công nhân và những người Việt yêu nước tham gia phong trào cách mạng.
Tháng 6/1931, Đỗ Ngọc Du bị thực dân Pháp bắt giữ.
Cuối năm đó, ông bị kết án khổ sai chung thân cùng đồng chí Nguyễn Lương Bằng.
Những năm sau đó là chuỗi ngày dài trong lao tù:
Nhà tù Sơn La
Nhà tù Côn Đảo
Những cuộc tra tấn tàn bạo
Những điều kiện giam giữ khắc nghiệt
Nhưng không gì có thể làm lung lay ý chí của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi.
Trong tù, ông tiếp tục tổ chức đấu tranh, động viên đồng chí và giữ vững khí tiết trước mọi đòn roi của kẻ thù.
Năm 1936, nhờ thắng lợi của Mặt trận Bình dân tại Pháp, ông được trả tự do.
Trở về Hà Nội trong tình trạng sức khỏe suy kiệt, Đỗ Ngọc Du vẫn tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng.
Ông viết báo, tuyên truyền, vận động quần chúng và góp phần duy trì ngọn lửa đấu tranh trong những năm tháng đầy khó khăn ấy.
Nhưng những năm tháng lao tù đã tàn phá sức khỏe của ông quá nặng nề.
Ngày 12/1/1938, Đỗ Ngọc Du qua đời vì bệnh lao phổi khi mới 31 tuổi.
Một cuộc đời ngắn ngủi.
Nhưng là 31 năm sống trọn vẹn cho lý tưởng.
Đỗ Ngọc Du thuộc lớp chiến sĩ cộng sản tiên phong đã góp phần xây dựng những nền móng đầu tiên của phong trào cách mạng Việt Nam.
Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tinh thần tận tụy, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của ông vẫn còn nguyên giá trị cho đến hôm nay.
Trên nhiều tuyến phố, trường học và công trình mang tên Đỗ Ngọc Du khắp cả nước, người ta không chỉ nhớ tới một nhà lãnh đạo cách mạng.
Mà còn nhớ tới một thanh niên đã dành trọn tuổi xuân của mình cho độc lập dân tộc.
Một cuộc đời ngắn ngủi.



