Người cựu tù Phú Quốc Nguyễn Văn Tạo (xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La) – ký ức không quên của một thời kháng chiến
Ông Nguyễn Văn Tạo, sinh năm 1938, là người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc bị địch bắt, tù đày. Ông sinh ra tại thôn Đông Tiến, xã Yên Sở, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Sau này, ông cùng gia đình lên sinh sống và xây dựng kinh tế tại thôn Nà Cang, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La, trở thành người có công tiêu biểu tại khu dân cư.
Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2025), tôi vinh dự được đi hỗ trợ đưa ông Nguyễn Văn Tạo, người hoạt động kháng chiến từng bị địch bắt, tù đày, tham dự chương trình gặp mặt người có công và nhân chứng lịch sử tiêu biểu tại Hà Nội. Trên chuyến xe từ Sơn La xuôi về Thủ đô, trong câu chuyện dọc đường, ông Tạo chậm rãi kể lại những ký ức của hơn nửa thế kỷ trước. Đó là những năm tháng chiến tranh ác liệt khi ông lên đường nhập ngũ, chiến đấu tại mặt trận Quảng Nam – Đà Nẵng, rồi bị địch bắt và trải qua những ngày tháng khắc nghiệt trong lao tù. Mỗi chi tiết ông kể đều gợi lại một thời tuổi trẻ đầy gian khổ nhưng cũng rất đỗi tự hào của người lính cách mạng.
Ông Nguyễn Văn Tạo, sinh năm 1938, là người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc bị địch bắt, tù đày. Ông sinh ra tại thôn Đông Tiến, xã Yên Sở, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Sau này, ông cùng gia đình lên sinh sống và xây dựng kinh tế tại thôn Nà Cang, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La, trở thành người có công tiêu biểu tại khu dân cư.
Ngày 10/12/1966, ông Nguyễn Văn Tạo lên đường nhập ngũ, tham gia chiến đấu tại mặt trận Quảng Nam – Đà Nẵng trong đội hình C14 - D1 - E Bình Minh - F320. Trong một trận chiến đấu ác liệt, ngày 15/5/1967, ông bị quân địch bắt giữ. Ban đầu, ông bị giam tại nhà tù Đà Nẵng trong khoảng 10 ngày, sau đó bị chuyển ra giam giữ tại nhà tù Phú Quốc – nơi nổi tiếng với chế độ giam cầm khắc nghiệt đối với các chiến sĩ cách mạng.
Trong suốt 5 năm 9 tháng bị địch bắt, tra tấn và giam cầm, ông vẫn giữ vững khí tiết của người lính cách mạng, kiên cường vượt qua mọi cực hình nơi ngục tù. Đến ngày 12/2/1973, theo Hiệp định Paris, ông được trao trả tù binh tại Thạch Hãn, Quảng Trị và sau đó được đưa về an dưỡng tại Nam Định để phục hồi sức khỏe.
Sau chiến tranh, ông cùng gia đình lên Sơn La sinh sống, tham gia xây dựng kinh tế tại thôn Nà Cang, xã Mai Sơn. Trong cuộc sống đời thường, ông luôn gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào tại địa phương.
Với những đóng góp trong sự nghiệp cách mạng, ông Nguyễn Văn Tạo đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhì và 2 lần Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba. Những năm tháng chiến đấu và bị địch bắt tù đày của ông là minh chứng cho ý chí kiên cường của người chiến sĩ cách mạng, góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc.
Giữa nhịp xe đều đều trên con đường về Hà Nội, câu chuyện của người cựu chiến binh năm xưa khiến tôi càng thêm thấu hiểu những hy sinh, mất mát của một thế hệ đã đi qua chiến tranh để đổi lấy hòa bình hôm nay./.
