NGƯỜI DÂN CỨU BỘ ĐỘI TRONG ĐÊM
Đêm ở làng quê An Thái những năm chống Mỹ không bao giờ thực sự yên tĩnh. Ngay cả khi không có bom nổ, người ta vẫn nghe thấy tiếng ù ù xa xăm của máy bay trinh sát, tiếng gió lùa qua lũy tre nghe như bước chân người chạy vội. Ông Phạm Văn Tấn, sinh năm 1945, khi ấy mới ngoài hai mươi tuổi, là dân quân tự vệ của xã. Đêm định mệnh mà ông không bao giờ quên xảy ra vào cuối năm 1968 – một đêm tối đen, mưa phùn lất phất, lạnh cắt da.
Khoảng nửa đêm, trong lúc đi kiểm tra hầm hào quanh làng, ông Tấn nghe thấy tiếng động lạ ngoài bờ ruộng. Ban đầu, ông tưởng là trâu sổng chuồng hay người đi mót lúa, nhưng rồi tiếng rên khe khẽ vang lên. Lần theo âm thanh, ông phát hiện ba người lính đang nằm rải rác dưới chân đê, người nào cũng bị thương. Máu thấm đẫm áo, hòa vào bùn đất.
Đó là tổ trinh sát của bộ đội chủ lực vừa vượt sông, không may trúng đợt ném bom bất ngờ của máy bay Mỹ. Một người bị mảnh bom găm vào đùi, một người bị choáng nặng, người còn lại gần như bất tỉnh. Trong đêm tối, nếu không được cứu kịp thời, họ khó lòng sống sót.
Không kịp suy nghĩ nhiều, ông Tấn lập tức bò xuống, kiểm tra nhanh từng người rồi chạy ngược về làng báo động. Chỉ trong ít phút, mẹ ông, vợ ông và mấy người hàng xóm đã có mặt. Không ai hỏi nhiều, không ai do dự. Họ hiểu rằng giúp bộ đội là mệnh lệnh từ trái tim.
Việc đầu tiên là che giấu dấu vết. Dưới ánh đèn dầu bọc kín, mọi người dùng rơm khô, bèo tây phủ lên vết máu, xóa dấu chân trên bờ ruộng. Sau đó, họ chia nhau khiêng từng chiến sĩ về các hầm bí mật đã đào sẵn dưới gốc tre, trong vườn chuối. Mỗi người lính được đưa vào một hầm khác nhau để tránh bị phát hiện nếu có địch càn quét.
Mẹ ông Tấn – một người phụ nữ gầy gò, tóc đã điểm bạc – là người trực tiếp băng bó cho các anh. Bà dùng dao nung đỏ để khử trùng, xé áo nâu làm băng, nấu nước lá cho bộ đội uống cầm máu. Có lúc, một chiến sĩ lên cơn sốt cao, mê man gọi mẹ. Bà nắm chặt tay anh, thì thầm: “Yên tâm con ơi, ở đây là nhà mình rồi.”
Suốt đêm ấy, cả làng gần như không ngủ. Dân quân thay nhau canh gác. Phụ nữ lo cơm cháo, đàn ông đào thêm hầm dự phòng. Ngoài đồng, pháo sáng thỉnh thoảng lại bắn lên, soi rõ cả cánh đồng trắng xóa. Mỗi lần như vậy, mọi người lại nín thở, ôm chặt những người lính trong lòng đất.
Ba ngày sau, khi vết thương đã tạm ổn, làng tổ chức đưa bộ đội rời đi an toàn. Ông Tấn cùng hai dân quân khác dẫn đường vòng qua bãi sậy, tránh các chốt địch. Trước khi đi, người chiến sĩ trẻ nhất nắm tay ông Tấn, nói trong nước mắt: “Nếu còn sống trở về, chúng tôi sẽ nhớ mãi ơn làng.”
Chiến tranh qua đi, ông Tấn chưa bao giờ gặp lại những người lính đêm ấy. Nhưng với ông, ký ức ấy là minh chứng sâu sắc cho tình quân dân cá – nước, cho sự hy sinh thầm lặng của người dân hậu phương – những người sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng để cứu bộ đội, cứu cách mạng.
