Người dẫn đường cho Trung đoàn Triệu Hải

Tôi thốt lên: "Sao bức ảnh này giống bức ảnh cô Nhíp đến thế?". Bí thư Đảng ủy xã Phú Long cười hiền khô: "Có gì đâu anh. Gặp tình huống ấy, ai cũng sẽ làm như thế".

Sau đó, tôi gặp Thiếu tướng Nguyễn Huy Hiệu, khi đó anh là Tư lệnh Quân đoàn 1. Anh cho tôi xem những bức ảnh lịch sử vào giai đoạn cuối Chiến dịch Hồ Chí Minh, trong đó có bức ảnh anh được bà Sáu Ngẫu (Huỳnh Thị Sáu) trao tấm bản đồ căn cứ địch ở Lái Thiêu và cả bức ảnh cô du kích ngồi trên xe dẫn đường cho đơn vị anh tiến vào Sài Gòn. Thiếu tướng Nguyễn Huy Hiệu xác nhận cô du kích ấy là Hai Mỹ.

Từ đó, mấy chục năm, từ lúc “bà má tham mưu" Sáu Ngẫu của Trung đoàn 27 còn sống, mỗi lần anh Nguyễn Huy Hiệu vào công tác phía Nam, tôi đều có dịp đi cùng anh thăm lại chiến trường xưa.

Quen biết từ trước nên tình cảm giữa Hai Mỹ với chúng tôi càng thêm gắn bó, gần gũi. Nhiều năm, không chờ anh Hiệu vào, có dịp là chúng tôi lại kéo nhau lên Lái Thiêu thăm Hai Mỹ.

Sau chiến tranh, cuộc sống của Hai Mỹ thăng trầm như cánh lục bình trên dòng sông Bé quê hương của chị. Thôi không làm Bí thư Đảng ủy xã, Hai Mỹ được điều động về làm giám đốc công ty lương thực huyện. Rồi khi đất nước đổi mới, mở cửa kinh tế, chị được phân công làm lãnh đạo một công ty du lịch của địa phương. Nết na, duyên dáng, trọng tình nghĩa, có thâm niên công tác, nhưng tính tình ngay thẳng quá, đôi lúc công việc của Hai Mỹ không "thuận buồm xuôi gió". Tuy vậy, chị vẫn kiên trì, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ trên giao. Điều mọi người ngạc nhiên là duyên dáng và đảm đang như thế, bạn bè đông vui như thế nhưng Hai Mỹ vẫn như “cây trúc xinh" bên đình. Có lúc, tôi trộm nghĩ, hay là Hai Mỹ “phải lòng”, thề non hẹn biển với ai đó chăng? Người ấy có phải là một trong những chiến sĩ của Trung đoàn Triệu Hải trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử tháng 4-1975?
Thời gian như dòng sông cuộn chảy. Người Trung đoàn trưởng trẻ tuổi Nguyễn Huy Hiệu năm xưa lần lượt đảm nhận những cương vị cấp cao của quân đội, là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Nhiều chàng trai trẻ của Trung đoàn 27 ngày ấy cũng thế. Mỗi người một hoàn cảnh, làm ăn, lấy vợ sinh con... Chỉ có Hai Mỹ vẫn như xưa, đơn chiếc, lặng lẽ âm thầm nơi mảnh đất Lái Thiêu-chiến trường xưa của Trung đoàn Triệu Hải.

Cuối tháng 4-2021, nhân kỷ niệm 46 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Ban Liên lạc truyền thống Trung đoàn 27 tại TP Hồ Chí Minh và miền Đông Nam Bộ phối hợp với địa phương khánh thành tượng bà Huỳnh Thị Sáu-“bà má tham mưu" của trung đoàn, người cùng tổ công tác thời khắc lịch sử ấy với Hai Mỹ. Rợp trời cờ hoa với những bài ca cách mạng truyền thống. Người ta nói nhiều đến "bà má tham mưu", nói đến cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Triệu Hải... nhưng ít ai biết đến cô du kích Lái Thiêu xinh đẹp một thời đã dẫn đường cho bộ đội vào đánh chiếm cửa ngõ phía tây bắc Sài Gòn.
Âm thầm, lặng lẽ như đã từng thế, trong ngày lễ này, Hai Mỹ đảm nhiệm vai hậu cần. Chị hướng dẫn mọi người làm đồ ăn thật ngon, thật sạch để đãi khách. Tôi kéo Hai Mỹ ra chụp ảnh lưu niệm trước tượng bà Sáu Ngẫu. Dưới bóng cây bồ đề sum sê do Thượng tướng, Viện sĩ Nguyễn Huy Hiệu tặng, tôi thấy Hai Mỹ cười mà mắt rưng rưng. Khóc vì nhớ kỷ niệm một thời hay khóc vì hạnh phúc của ngày gặp lại?