NGƯỜI DÂN GIỮ LÀNG GIỮA BOM ĐẠN

Những năm chiến tranh phá hoại ác liệt nhất, làng Quỳnh Hoa gần như nằm trọn trong “tầm ngắm” của máy bay Mỹ bởi gần tuyến giao thông huyết mạch và kho lương thực phục vụ tiền tuyến. Bom nổ không chỉ ban ngày mà cả ban đêm, có khi dội xuống làng từng loạt, làm rung chuyển mặt đất, thổi bay mái nhà, xé toạc lũy tre bao đời che chở dân làng.

Ông Bùi Văn Đạo, khi ấy mới hai mươi tuổi, là một trong những dân quân tự vệ trẻ nhất xã. Nhiệm vụ của ông và đồng đội không phải cầm súng ra mặt trận xa, mà là giữ làng – nhiệm vụ tưởng lặng lẽ nhưng vô cùng hiểm nguy. “Giữ làng” nghĩa là không bỏ chạy, không tan rã, không để địch phá vỡ hậu phương.

Có những đợt bom rơi liên tiếp suốt nhiều ngày. Một số làng lân cận sơ tán gần hết dân, nhưng Quỳnh Hoa vẫn quyết định bám trụ. Ông Đạo nhớ rất rõ cuộc họp dân ngay trong hầm lớn của hợp tác xã. Bí thư xã nói dứt khoát: “Làng còn người thì làng còn. Mình đi hết thì địch thắng.”

Dân quân được chia thành các tổ trực chiến 24/24 giờ. Ban ngày đào hầm, ban đêm tuần tra, canh gác. Khi còi báo động vang lên, họ là những người cuối cùng xuống hầm và cũng là những người đầu tiên bò lên sau bom để kiểm tra nhà cửa, cứu người bị thương, dập lửa cháy.

Có đêm, bom đánh trúng đầu làng, nhà sập, tiếng khóc vang lên giữa khói bụi. Ông Đạo cùng tổ dân quân lao tới, đào bới bằng tay không để kéo người ra. Có lần, ông bị sức ép bom làm choáng váng, máu chảy từ tai, nhưng vẫn cố gượng dậy, tiếp tục công việc.

Giữ làng còn là giữ trật tự và tinh thần. Trong cảnh bom đạn, nếu hoảng loạn, làng sẽ tan. Ông Đạo kể: “Chúng tôi vừa làm dân quân, vừa làm người trấn an. Có người sợ quá, định bỏ làng đi, chúng tôi phải động viên từng nhà.”

Suốt những năm ấy, Quỳnh Hoa bị đánh phá nặng nề nhưng không bị xóa sổ. Lúa vẫn lên xanh, trẻ con vẫn được sinh ra, và cơ sở cách mạng vẫn an toàn. Với ông Đạo, đó là minh chứng cho sức mạnh của nhân dân khi quyết giữ làng như giữ chính sinh mệnh mình.