NGƯỜI DÂN MỞ KHO THÓC CHO BỘ ĐỘI
Câu chuyện xúc động về người phụ nữ được giao trông coi kho thóc bí mật, sẵn sàng mở kho tiếp tế cho bộ đội trong những thời khắc sinh tử của chiến dịch.
Trong chiến tranh, kho thóc là mục tiêu đánh phá hàng đầu của địch. Mất kho thóc không chỉ là mất lương thực, mà là mất khả năng duy trì chiến đấu. Bà Nguyễn Thị Lành – một phụ nữ nông thôn chân chất – lại là người được tổ chức giao nhiệm vụ trông coi và bảo vệ kho thóc bí mật của xã.
Kho thóc không phải là một nhà kho lớn lộ thiên. Đó là hệ thống hầm chứa đào sâu dưới vườn chuối, dưới nền nhà, dưới ao cạn đã ngụy trang. Mỗi hầm chỉ chứa vài tấn thóc, phân tán nhiều nơi để nếu bị lộ cũng không mất hết. Bà Lành là người biết vị trí của nhiều hầm nhất, nhưng bà không bao giờ ghi ra giấy.
Nhiệm vụ của bà không chỉ là canh giữ, mà còn là mở kho đúng lúc. Khi có lệnh, dù ngày hay đêm, mưa hay bom, bà đều phải có mặt. Có những đêm, bộ đội hành quân gấp, đói lả sau nhiều ngày băng rừng, vượt sông. Lệnh truyền về: “Mở kho.”
Bà Lành nhớ rõ một đêm cuối năm 1972. Bom Mỹ đánh dồn dập quanh làng. Cả xã rung chuyển. Trong lúc mọi người đang trú hầm, cán bộ xã chạy đến gọi bà. Một đơn vị bộ đội vừa đến điểm tập kết, cần lương thực ngay. Không kịp chờ bom ngớt, bà khoác áo mưa, cầm đèn dầu bọc kín, dẫn đường ra kho.
Mở kho trong đêm bom là công việc nguy hiểm tột độ. Chỉ cần ánh sáng lọt ra, hoặc tiếng động lớn, máy bay có thể phát hiện. Bà và mấy chị em phụ nữ phải xúc thóc thật nhẹ, đổ vào bao đã lót sẵn rơm để không phát tiếng. Mỗi bao nặng gần 50 kg, họ phải khiêng bằng cáng tre, đi men theo lối mòn.
Có lần, đang vận chuyển thì pháo sáng bắn lên. Cả đoàn lập tức nằm rạp xuống, che kín bao thóc bằng lá chuối. Bà Lành nằm đè lên bao, trong đầu chỉ có một ý nghĩ: “Thóc này mà cháy là bộ đội đói.”
Không chỉ tiếp tế, bà còn phải giữ bí mật tuyệt đối. Có những người trong làng không biết nhà mình đang ở trên hầm thóc. Ngay cả con bà cũng không được biết hết. Bà từng nói: “Biết nhiều là nguy hiểm cho chúng nó.”
Trong suốt những năm chiến tranh, kho thóc xã Quỳnh Giao chưa từng bị lộ. Hàng trăm tấn thóc đã được chuyển đi an toàn. Nhiều chiến sĩ sau này trở về tìm bà, gọi bà là “mẹ kho thóc”. Bà chỉ cười hiền: “Mẹ chỉ giữ hộ thôi, thóc là của dân, của nước.”
Ngày hòa bình, kho thóc được lấp lại, trả đất cho dân. Nhưng trong ký ức bà Lành, những đêm mở kho cho bộ đội là quãng đời không thể quên. Bà nói: “Nếu phải làm lại, tôi vẫn làm. Vì bộ đội đói thì nước mình không thắng được.”
