NGƯỜI DÂN PHÚ QUỐC CHE CHỞ NGHĨA QUÂN: HẬU PHƯƠNG GIỮA BỐN BỀ SÓNG NƯỚC

Khi cuộc chiến trên đất liền trở nên quá khốc liệt và Nguyễn Trung Trực quyết định rút toàn bộ lực lượng ra đảo Phú Quốc để củng cố phong tuyến, hòn đảo xa bờ này không chỉ đơn thuần là một địa danh địa lý hiểm trở, mà đã nhanh chóng biến thành một mái nhà cách mạng đong đầy tình nghĩa. Ở nơi bốn bề sóng vỗ, thiếu hụt đủ bề từ lương thực, thuốc men cho đến vũ khí, sức mạnh giúp nghĩa quân tồn tại và tiếp tục giáng những đòn đau vào quân xâm lược không ai khác chính là sự che chở, đùm bọc âm thầm nhưng vô cùng bền bỉ của những cư dân bản địa. Họ là những người dân chài lưới nghèo khổ, những gia đình khai hoang mảnh đất ven biển, vốn chỉ quen với nhịp sống lặng lẽ giữa đại dương, nay trở thành điểm tựa sinh tử cho lực lượng kháng chiến.

Sự hỗ trợ của người dân Phú Quốc dành cho nghĩa quân diễn ra tự nhiên và trọn vẹn như hơi thở hàng ngày. Họ không ngần ngại nhường lại những mảnh rẫy ít ỏi trên núi cao để quân sĩ làm nơi dựng lán trại, chia sẻ từng lon gạo, củ sắn, con cá khô — những nhu yếu phẩm quý giá vô ngần giữa chốn hải đảo xa xôi. Nhiều ngư dân kiên cường đã chấp nhận hiểm nguy, dùng những chiếc thuyền chài nhỏ bé của mình vượt qua hệ thống tuần tra dày đặc của tàu chiến Pháp để làm nhiệm vụ liên lạc, tiếp tế và dẫn đường cho nghĩa quân luồn lách qua các luồng lách, bãi đá ngầm nguy hiểm. Trong lòng rừng sâu nguyên sinh, mỗi mái nhà tranh của người dân đều có thể trở thành một trạm y tế dã chiến, nơi những người mẹ, người chị dịu dàng chăm sóc từng vết thương, bát thuốc cho các chiến sĩ bị thương hoặc ngã bệnh vì sốt rét rừng.

Hơn cả những vật chất thiếu hụt thời chiến, điều quý giá nhất mà nhân dân Phú Quốc dành cho Nguyễn Trung Trực cùng quân sĩ chính là sự trung thành tuyệt đối và tấm lòng bảo mật không thể lay chuyển. Dù chính quyền thực dân liên tục treo thưởng bằng tiền bạc, chức quyền nhằm dụ dỗ kẻ gian phản bội, không một người dân nào trên đảo lung lay hay để rò rỉ thông tin về nơi ẩn nấp của nghĩa quân. Họ chấp nhận đối mặt với sự đe dọa, càn quét tàn bạo của lính viễn chinh Pháp để giữ trọn lời thề bảo vệ những người con ưu tú của dân tộc. Sự đồng lòng trọn vẹn giữa nhân dân và nghĩa sĩ đã biến đảo Phú Quốc thành một pháo đài lòng dân bất khả xâm phạm. Những con người bình dị nơi sóng gió ấy đã viết nên một bài ca cảm động về tình hậu phương thời chiến, khẳng định chân lý: Dù ở đất liền hay ngoài hải đảo, sức mạnh bảo vệ quê hương luôn bắt nguồn từ tấm lòng gắn kết máu thịt của nhân dân.