NGƯỜI ĐÁNH XE TRÂU Ở NGÃ BA LỬA

Ngã ba Lửa là điểm trung chuyển hàng giữa tiền tuyến và hậu phương, bom đánh ngày đêm. Đường bị cày nát, xe cơ giới không qua được, người ta phải dùng xe trâu chở đạn, chở thương binh. Trong đội có ông Cừ, ngoài bốn mươi, hiền lành, ít nói, chỉ biết đánh xe giỏi. Mỗi chuyến ông đều đi đầu vì trâu của ông quen tiếng súng. Có hôm pháo sáng trút xuống, trâu hoảng, ông quỳ xuống, vuốt cổ nó, nói: “Bình tĩnh đi con, mình còn việc.” Trâu đứng yên, rồi tiếp tục kéo xe qua cầu. Một đêm, pháo nổ gần, xe ông trúng mảnh đạn, ông bị thương nặng. Trước khi ngã, ông vẫn cố tháo dây cho trâu chạy, miệng nói khẽ: “Đi đi, tao ở lại.” Sáng ra, người ta thấy trâu nằm bên xác chủ, không chịu đi. Sau đó, con trâu được giữ lại trong đơn vị, nuôi đến hết đời, mỗi khi nghe pháo nổ lại rống lên, như nhớ chủ. Nhiều năm sau, dân dựng tượng hai con trâu ở ngã ba, một con cúi đầu, một con ngẩng lên. Người ta khắc dòng chữ: “Ở đây từng có người và trâu cùng làm lính.” Mùa mưa, nước phủ tượng, tiếng gió lùa qua khe đá nghe như tiếng bánh xe gỗ lọc cọc đi trong ký ức, nặng nề mà thương.