Người Đắp Những Bậc Đường Qua Suối

Tháng 8 năm 1967, những cơn mưa lớn trên dãy Trường Sơn khiến con suối trước trạm giao liên dâng cao. Dòng nước vốn chỉ ngang đầu gối giờ chảy xiết, cuốn theo đá và cành cây khô.

Đây là con đường duy nhất để các đoàn vận tải tiếp tục tiến vào chiến trường.

Nếu không vượt qua được, hàng trăm kilôgam gạo, thuốc men và đạn dược sẽ phải nằm lại bên bờ suối.

Người được giao tìm cách khắc phục là chiến sĩ Hoàng Văn Bình, hai mươi chín tuổi, quê ở Tuyên Quang.

Trước khi nhập ngũ, Bình từng theo cha làm nghề xây đá ven núi.

Anh quen với việc xếp từng hòn đá sao cho thật chắc mà không cần nhiều vữa.

Vừa khảo sát dòng nước, Bình vừa cúi xuống nhặt từng viên đá.

Anh không chọn đá to.

Cũng không chọn đá nhỏ.

Anh tìm những hòn vừa bàn tay, có mặt phẳng và trọng lượng đủ nặng để nước không cuốn trôi.

Một chiến sĩ hỏi:

"Anh định xây cầu à?"

Bình lắc đầu.

"Không đủ thời gian."

"Chúng ta sẽ làm những bậc bước."

Anh cùng đồng đội chia nhau khiêng đá từ sườn đồi xuống.

Mỗi viên đều được đặt đúng vị trí.

Chỗ nước mạnh thì ghép ba lớp.

Chỗ dòng chảy nhẹ chỉ cần một lớp đá lớn làm nền.

Suốt hai ngày, cả tổ làm việc dưới mưa.

Nước lạnh buốt.

Bùn đất bám đầy quần áo.

Đến chiều ngày thứ ba, con suối đã xuất hiện một lối đi bằng đá nhô lên khỏi mặt nước.

Không rộng.

Nhưng đủ để từng chiếc xe đạp thồ và từng người gánh hàng bước qua.

Đoàn vận tải đầu tiên thử nghiệm.

Mọi người bước thật chậm.

Chiếc xe đầu tiên sang bờ bên kia an toàn.

Rồi chiếc thứ hai.

Thứ ba.

Đến khi toàn đoàn vượt qua, tiếng vỗ tay vang lên khắp bờ suối.

Một bác dân công cười lớn:

"Từ nay khỏi phải bơi nữa."

Bình chỉ cười hiền.

Anh cúi xuống chỉnh lại một viên đá vừa bị nước xô lệch.

Ít tuần sau, một trận lũ bất ngờ kéo về.

Sáng hôm sau, nhiều người lo con đường đá đã bị cuốn mất.

Nhưng khi ra kiểm tra, chỉ vài viên đá ngoài cùng bị xê dịch.

Phần lớn các bậc vẫn nằm nguyên vị trí.

Bình nói:

"Đá biết dựa vào nhau thì nước mạnh mấy cũng khó cuốn."

Nghe vậy, đại đội trưởng gật đầu:

"Con người cũng vậy."

Từ đó, mỗi khi có đơn vị mới đi qua, Bình đều hướng dẫn cách bước.

"Đừng bước vội."

"Hãy đặt chân đúng giữa viên đá."

Nhờ vậy, suốt nhiều tháng, hàng trăm lượt người và xe thồ đã qua suối an toàn.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về Anh hùng Cù Chính Lan, người đã dũng cảm chiến đấu và luôn tìm mọi cách hoàn thành nhiệm vụ.

Ông kết luận:

"Lòng dũng cảm không chỉ ở lúc xung phong."

"Mà còn ở sự bền bỉ vượt qua mọi trở ngại."

Bình nhìn dòng suối vẫn cuồn cuộn chảy.

Anh hiểu rằng, mỗi viên đá mình đặt xuống hôm nay sẽ giúp biết bao người phía sau đi nhanh hơn và an toàn hơn.

Ngày đất nước thống nhất, Bình trở về quê.

Ông tham gia xây dựng nhiều con đường nông thôn và những cây cầu nhỏ nối các bản làng vùng cao.

Có người hỏi:

"Sao bác luôn thích làm đường?"

Ông mỉm cười.

"Bởi tôi biết một con đường tốt có thể thay đổi rất nhiều cuộc đời."

Nhiều năm sau, trong khu vườn trước nhà, ông vẫn giữ một viên đá phẳng mang từ Trường Sơn về.

Viên đá không lớn.

Nhưng mặt đá đã nhẵn bóng vì từng có hàng nghìn bước chân đi qua.

Một chiều hè, đứa cháu nội cầm viên đá lên rồi hỏi:

"Ông ơi, sao ông quý hòn đá này thế?"

Bình vuốt nhẹ lên mặt đá.

Ông chậm rãi đáp:

"Ngày xưa, nó không chỉ giúp người ta qua suối."

"Nó còn giúp niềm tin đi tiếp."

Đứa bé nhìn viên đá thật lâu.

Ngoài kia, cây cầu bê tông mới bắc qua con sông quê đông người qua lại.

Bình mỉm cười.

Ông hiểu rằng, những cây cầu lớn của hôm nay được xây nên từ biết bao viên đá nhỏ của ngày hôm qua.

Cũng như trong thời hoa lửa, biết bao con người bình dị đã âm thầm góp sức bằng những việc tưởng như rất nhỏ, để mở đường cho cả dân tộc tiến về phía hòa bình.