Người đội viên cảm tử – Cù Chính Lan
Trong một trận đánh với quân Pháp, xe tăng địch tiến lên dữ dội, gây nhiều tổn thất cho ta. Không chần chừ, Cù Chính Lan ôm bộc phá lao thẳng vào xe tăng, tiêu diệt mục tiêu. Hành động dũng cảm ấy đã mở đường cho đơn vị tiến lên giành thắng lợi. Tên tuổi của anh gắn liền với hình ảnh người chiến sĩ cảm tử, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Cù Chính Lan (1930–1952) là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với chiến công tiêu diệt xe tăng Pháp trong Chiến dịch Hòa Bình năm 1951. Anh là biểu tượng cho tinh thần chiến đấu quật cường và lòng yêu nước của thế hệ trẻ thời kháng chiến chống thực dân.
Thông tin chính
Năm sinh – mất: 1930 – 1952
Quê quán: Quỳnh Đôi (nay là Quỳnh Anh), Quỳnh Lưu, Nghệ An
Đơn vị: Đại đoàn 304, Quân đội Nhân dân Việt Nam
Chiến công tiêu biểu: Diệt xe tăng Pháp tại Giang Mỗ (Hòa Bình), 1951
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (19 / 5 / 1952)
Xuất thân và con đường nhập ngũ
Sinh trong gia đình nông dân nghèo, Cù Chính Lan sớm chứng kiến cảnh áp bức của chế độ thực dân–phong kiến. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tình nguyện nhập ngũ năm 1946. Tại đơn vị 304, anh nhanh chóng trở thành chiến sĩ gương mẫu, nổi bật bởi tinh thần đoàn kết và kiên cường trong học tập, rèn luyện.
Chiến công tại Hòa Bình năm 1951
Trong trận Giang Mỗ (Chiến dịch Hòa Bình), khi xe tăng Pháp cản đường rút lui của đơn vị, Cù Chính Lan đã dũng cảm một mình xông lên, nhảy lên xe tăng và ném lựu đạn vào khoang lái, tiêu diệt toàn bộ binh lính địch. Hành động quả cảm ấy mở đường cho quân ta tiến công thắng lợi, trở thành biểu tượng thi đua “giết giặc lập công” lan rộng khắp mặt trận.
Hi sinh và vinh danh
Ngày 29 / 12 / 1951, anh hi sinh trong trận Cô Tô thuộc chiến dịch Hòa Bình, khi mới 20 tuổi. Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh truy tặng anh nhiều huân chương cao quý và danh hiệu Anh hùng LLVTND, là một trong bảy người đầu tiên được nhận danh hiệu này. Tên anh được đặt cho nhiều đường phố, trường học và tượng đài trên cả nước.
Di sản và tưởng niệm
Tượng đài Cù Chính Lan được dựng tại thành phố Hòa Bình, gần vị trí chiến công xưa; di tích Giang Mỗ và đền thờ anh tại Quỳnh Đôi là nơi nhân dân thường xuyên tưởng niệm. Hình tượng người lính trẻ Mường gan dạ ấy vẫn được xem là biểu trưng cho lòng quả cảm và niềm tin bất diệt vào độc lập dân tộc.
