Người du kích trẻ làm nên chiến công giữa trận Vạn Tường lịch sử

Ngô Thanh Trang sinh năm 1943 tại xã Bình Đông, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, trong một vùng quê ven biển chịu nhiều ảnh hưởng của chiến tranh. Từ cuối năm 1961, khi mới khoảng 18 tuổi, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng bí mật tại địa phương. Những nhiệm vụ đầu tiên của người thanh niên trẻ là giúp đỡ cán bộ, bảo vệ cơ sở, nắm tình hình và tham gia phong trào đấu tranh chống sự kiểm soát của chính quyền Sài Gòn. Đến tháng 9/1964, ông cùng lực lượng cách mạng địa phương góp phần giải phóng xã Bình Đông và hai xã lân cận. Tháng 10 cùng năm, Ngô Thanh Trang chính thức gia nhập lực lượng du kích, bắt đầu chặng đường chiến đấu gắn bó với quê hương Bình Sơn.

Trận đánh để lại dấu ấn lớn trong cuộc đời Ngô Thanh Trang là trận Vạn Tường ngày 18–19/8/1965. Khi ấy, quân Mỹ tổ chức một cuộc hành quân quy mô lớn vào khu vực ven biển Quảng Ngãi, sử dụng bộ binh, xe bọc thép, pháo binh và máy bay. Những làng quê vốn yên bình trở thành chiến trường ác liệt. Dù đang bị ốm, Ngô Thanh Trang vẫn xin tham gia chiến đấu. Cùng một cán bộ du kích địa phương, ông bí mật tiếp cận khu vực quân Mỹ di chuyển, lựa chọn vị trí phục kích rồi chờ đối phương đến gần mới nổ súng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, hai chiến sĩ đã tiêu diệt 17 quân Mỹ, góp phần vào thắng lợi chung của lực lượng tham gia trận Vạn Tường.

Sau trận đánh, Ngô Thanh Trang được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú. Từ tháng 8/1965 đến tháng 6/1966, ông tiếp tục được giao chỉ huy đội du kích “quyết tử” của xã Bình Đông. Dưới sự chỉ huy của ông, đơn vị thường xuyên tổ chức phục kích trên đường giao thông, gần đồn bốt và tại những khu vực đối phương tiến hành càn quét. Tháng 8/1966, ông cùng một tiểu đội bí mật bố trí trận địa sát đường, bất ngờ tiến công đoàn xe quân sự. Tháng 9 cùng năm, ông tiếp tục chỉ huy một trận phục kích đánh vào lực lượng quân đội Hàn Quốc hoạt động tại địa phương.

Trong giai đoạn từ tháng 10/1964 đến tháng 12/1966, Ngô Thanh Trang tham gia 115 trận đánh. Theo hồ sơ do Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam công bố, các trận đánh có sự tham gia của ông và đơn vị đã loại khỏi vòng chiến đấu 512 quân đối phương, phá hủy nhiều phương tiện quân sự. Riêng ông được ghi nhận trực tiếp tiêu diệt 101 người và phá hủy một xe GMC.

Ngày 17/9/1967, Ngô Thanh Trang được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng và tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba. Câu chuyện về ông ghi dấu sức chiến đấu của lực lượng du kích địa phương, những con người am hiểu từng con đường, bờ ruộng và sẵn sàng bảo vệ quê hương trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.