“Người em không bao giờ lớn”

Trong một căn nhà nhỏ nằm ven con đường làng ở xã Tịnh Khê, thuộc Quảng Ngãi, nơi mùa hè gió biển thổi vào mang theo vị mặn và ký ức chiến tranh vẫn còn in dấu trong từng mái ngói cũ, có một khung ảnh được đặt trang trọng trên bàn thờ giữa gian nhà. Đó là ảnh của một người lính trẻ, gương mặt còn rất non, nụ cười hiền và ánh mắt trong veo như chưa kịp bước hết tuổi hai mươi. Người chị của anh, giờ đã ngoài bảy mươi, tóc bạc gần hết, mỗi lần có người ghé thăm hỏi chuyện, bà vẫn gọi em mình bằng cái tên thân thuộc ngày xưa, vẫn kể lại rằng hồi nhỏ em hay nghịch lắm, cứ chạy chân trần ra đồng, đuổi theo mấy con diều giấy, có khi trêu chị đến phát khóc rồi lại lặng lẽ mang cho chị củ khoai nướng để dỗ dành.

Những câu chuyện của bà lúc nào cũng đầy ắp hình ảnh của một cậu bé hiếu động, một chàng trai vừa lớn đã khoác ba lô lên đường nhập ngũ vào đầu những năm 1970, khi chiến tranh còn khốc liệt. Bà nhớ rất rõ buổi sáng hôm ấy, con đường làng đầy bụi đỏ, em đứng quay lại nhìn nhà một lần rất lâu rồi mới đi, không nói gì nhiều, chỉ cười. Nhưng câu chuyện của bà luôn dừng lại ở đó, bởi sau ngày em đi, chỉ còn lại một tờ giấy báo tin hy sinh gửi về, và từ khoảnh khắc ấy, thời gian của em trai bà cũng dừng lại mãi mãi.

Trong khi những người cùng trang lứa với anh giờ đây đã có con cháu đề huề, đã già đi theo năm tháng, thì người trong bức ảnh kia vẫn mãi là chàng trai tuổi đôi mươi, không thay đổi, không già đi, chỉ sống trong ký ức của người ở lại. Mỗi buổi chiều, khi ánh nắng xiên qua hiên nhà, bà lại ngồi trước bàn thờ, nhìn vào tấm ảnh ấy rất lâu, như thể đang cố tìm lại một điều gì đó đã mất. Có lần, giọng bà khẽ đến mức gần như hòa vào tiếng gió: “Giá mà em còn sống, giờ chắc cũng làm ông rồi…”.

Nhưng rồi bà im lặng. Không ai nói thêm điều gì. Ngoài kia, gió biển vẫn thổi đều qua những rặng dừa, mang theo âm thanh rất quen của làng quê, còn trong căn nhà nhỏ ấy, có một con người mãi mãi không lớn lên, mãi dừng lại ở một tuổi xuân chưa kịp đi hết cuộc đời, chỉ còn lại trong một khung ảnh, trong ký ức, và trong nỗi nhớ không bao giờ nguôi của người chị già.