Người gác bến suối Thâm Pất

Người gác bến suối Thâm Pất – Hoàng Văn Độ (thôn Thâm Pất)

Ở thôn Thâm Pất, mỗi khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, người dân vẫn nhớ đến ông Hoàng Văn Độ - người dân quân từng nhiều năm làm nhiệm vụ gác bến suối, giữ an toàn cho tuyến vận chuyển lương thực qua địa bàn.

Ông Hoàng Văn Độ sinh năm 1951, lớn lên trong một gia đình làm nương lâu đời ở thôn Thâm Pất. Tuổi thơ của ông gắn với những buổi theo cha lội suối bắt cá, những ngày gùi ngô từ nương về nhà.

Con suối lớn chảy qua thôn Thâm Pất là con đường giao thông quan trọng. Mùa khô nước cạn, người dân có thể đi bộ qua. Nhưng mùa mưa, nước dâng cao và chảy xiết, khiến việc qua lại rất nguy hiểm.

Khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, bến suối Thâm Pất trở thành điểm trung chuyển quan trọng cho nhiều đoàn dân công và bộ đội.

Khi xã cần người trực gác tại bến suối để hướng dẫn qua lại an toàn, ông Hoàng Văn Độ đã tình nguyện nhận nhiệm vụ.

Ông từng nói:

- “Ai quen suối thì phải đứng ở suối.”

Một trong những ký ức khiến ông nhớ mãi là vào một buổi chiều mùa mưa lớn.

Hôm ấy, trời mưa suốt từ sáng. Đến chiều, nước suối dâng cao nhanh chóng.

Đúng lúc đó, một đoàn dân công từ phía dưới bản mang theo nhiều bao gạo cần vượt suối để kịp chuyển lên điểm chốt trước khi trời tối.

Nhìn dòng nước đục ngầu chảy xiết, nhiều người trong đoàn tỏ ra lo lắng.

Ông Độ bước xuống mép nước, quan sát dòng chảy.

Ông dùng một cây sào dài dò độ sâu của nước.

Sau khi xác định được đoạn nước nông nhất, ông quay lại nói:

- “Đi theo tôi, từng người một.”

Ông buộc một sợi dây rừng chắc chắn vào thân cây lớn bên bờ suối, đầu còn lại cầm trong tay.

Từng người trong đoàn bám vào dây, bước chậm xuống dòng nước.

Nước chảy mạnh, đập vào chân khiến nhiều người suýt mất thăng bằng.

Ông đứng giữa dòng nước, giữ dây thật chắc, lần lượt đỡ từng người qua suối.

Giữa lúc đó, một bao gạo trên lưng một dân công bị tuột dây, suýt rơi xuống nước.

Ông lập tức giữ lại, giúp buộc lại chắc chắn rồi tiếp tục dẫn đường.

Sau gần một giờ vượt suối, toàn bộ đoàn dân công đã qua bờ bên kia an toàn.

Khi nhìn thấy những bao gạo được chuyển tiếp lên đường núi, ông thở phào nhẹ nhõm.

Không chỉ một lần, ông còn nhiều lần trực tại bến suối trong điều kiện nguy hiểm.

Có những đêm mưa lạnh, ông vẫn đứng bên bờ suối, lắng nghe tiếng nước chảy và quan sát tình hình.

Một lần khác, sau một trận mưa lớn kéo dài, nước suối dâng quá cao, cuốn trôi một phần lối đi.

Ông cùng bà con trong thôn dùng đá và gỗ để gia cố lại lối qua suối, giúp các đoàn vận chuyển tiếp tục hành trình.

Những năm tháng đứng gác bến suối là quãng thời gian gian khổ nhưng đáng nhớ nhất trong cuộc đời ông.

Sau khi chiến tranh lắng xuống, ông Hoàng Văn Độ trở về với công việc quen thuộc - làm nương và chăn nuôi.

Những năm đầu sau chiến tranh, cuộc sống rất khó khăn. Nhưng với tinh thần của người từng đứng giữa dòng suối xiết, ông không nản chí.

Ông cùng gia đình khai hoang thêm đất, trồng lúa và trồng ngô.

Người dân trong thôn Thâm Pất vẫn nhớ hình ảnh ông Độ - người đàn ông quen với dòng suối, luôn có mặt mỗi khi bản cần người giúp.

Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, ông thường kể lại câu chuyện dẫn đoàn dân công vượt suối năm xưa.

Có lần, đứa cháu hỏi:

- “Ông có sợ khi đứng giữa dòng nước không?”

Ông cười hiền:

- “Sợ chứ. Nhưng thấy mọi người qua được là ông yên tâm.”

Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông Hoàng Văn Độ vẫn giữ thói quen ra thăm bến suối mỗi buổi sáng - nơi ông từng đứng hàng giờ trong những năm tháng chiến tranh.

Ở thôn Thâm Pất, câu chuyện về ông - người gác bến suối - vẫn được kể lại như một minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm của người dân vùng cao trong thời chiến.