Bài viết

Người Gác Cầu Hàm Rồng

Lào Cai23/05/2026Hoàng Thị Thúy Vân (Đoàn Thanh niên xã Mường Lai)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Những năm 1965, khi cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ lan rộng ra miền Bắc, cây cầu Hàm Rồng ở Thanh Hóa trở thành một trong những mục tiêu bị đánh phá dữ dội nhất.

Chiếc cầu thép bắc qua sông Mã ấy không chỉ là công trình giao thông quan trọng.

Đó là huyết mạch nối liền hậu phương miền Bắc với chiến trường miền Nam.

Nếu cầu bị phá hủy, hàng đoàn tàu chở vũ khí, lương thực và bộ đội sẽ bị cắt đứt.

Vì thế, quân Mỹ quyết tâm đánh sập cầu Hàm Rồng bằng mọi giá.

Còn với quân và dân Việt Nam, cây cầu ấy phải được giữ bằng mọi giá.

Trong những ngày khói lửa ấy, giữa trận địa phòng không quanh cầu có một người chiến sĩ trẻ được đồng đội gọi bằng cái tên giản dị:

— Người gác cầu Hàm Rồng.

Anh là chiến sĩ pháo cao xạ thuộc đơn vị bảo vệ cầu.

Không ai còn nhớ chính xác anh đã đứng gác bao nhiêu đêm dưới mưa bom, chỉ biết rằng gần như ngày nào anh cũng có mặt trên trận địa trước tiên.

Cầu Hàm Rồng nằm giữa vùng núi đá hiểm trở.

Một bên là dòng sông Mã cuộn đỏ phù sa.

Một bên là những dãy núi dựng đứng như bức tường thành thiên nhiên.

Ban ngày nơi đây yên bình với tiếng nước chảy và tiếng tàu qua cầu.

Nhưng khi còi báo động vang lên, cả vùng đất lập tức biến thành chiến trường.

Máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời.

Tiếng bom rung chuyển mặt đất.

Khói lửa phủ kín khúc sông.

Những người lính phòng không phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Nhiều hôm trời nắng như đổ lửa, mặt pháo nóng bỏng đến rát tay.

Có đêm mưa lớn, nước ngập cả trận địa nhưng các chiến sĩ vẫn bám pháo.

Người chiến sĩ gác cầu ấy luôn là người động viên đồng đội nhiều nhất.

Anh thường nói:

— Còn cầu là còn đường vào Nam.

Câu nói ấy trở thành lời nhắc nhở cho cả đơn vị.

Ngày 3 tháng 4 năm 1965.

Bầu trời Thanh Hóa đột ngột vang lên tiếng còi báo động dồn dập.

Từ xa, từng tốp máy bay Mỹ lao tới như những mũi tên bạc giữa trời xanh.

Trận đánh lớn bắt đầu.

Tiếng động cơ phản lực xé toạc không gian.

Bom rơi xuống quanh chân cầu dữ dội đến mức mặt đất rung lên từng chập.

Nước sông Mã bắn cao trắng xóa.

Khói đen cuồn cuộn phủ kín cả cây cầu.

Trên các trận địa pháo, những người lính lập tức vào vị trí chiến đấu.

Tiếng chỉ huy vang lên dồn dập:

— Mục tiêu bên trái! Chuẩn bị bắn!

Người chiến sĩ trẻ siết chặt tay vào cần pháo.

Mồ hôi hòa cùng bụi khói phủ kín gương mặt anh.

Những chiếc máy bay Mỹ lao xuống ngày càng thấp để cắt bom chính xác vào cây cầu.

Khoảng cách cực kỳ nguy hiểm.

Nếu chậm vài giây, bom có thể phá sập nhịp cầu.

— Bắn!

Tiếng pháo cao xạ đồng loạt vang lên rung chuyển cả núi đá Hàm Rồng.

Những vệt đạn đỏ rực lao thẳng lên bầu trời.

Máy bay Mỹ bổ nhào giữa lưới lửa phòng không dày đặc.

Một chiếc trúng đạn bốc cháy.

Tiếng reo hò vang dậy khắp trận địa.

Nhưng ngay sau đó, bom tiếp tục trút xuống dữ dội hơn.

Một quả bom nổ rất gần vị trí khẩu pháo của anh.

“ẦM!!!”

Đất đá văng tung tóe.

Sức ép khủng khiếp hất nhiều chiến sĩ ngã xuống.

Khói bụi phủ mịt mù.

Khi đồng đội còn chưa kịp định thần, người chiến sĩ gác cầu đã bật dậy trước tiên.

Tai anh rỉ máu vì sức ép bom.

Vai áo rách toạc.

Nhưng anh vẫn lao tới khẩu pháo.

— Còn bắn được không?

Một chiến sĩ ho sặc khói đáp:

— Được!

— Vậy tiếp tục!

Khẩu pháo lại gầm lên giữa biển lửa.

Đạn nối đạn lao lên bầu trời.

Các chiến sĩ hiểu rằng phía sau họ là cây cầu.

Phía sau cây cầu là miền Nam đang chờ chi viện.

Trận chiến kéo dài suốt nhiều giờ.

Máy bay Mỹ liên tục bổ nhào đánh phá.

Nhưng mỗi lần chúng lao xuống, lưới lửa phòng không quanh Hàm Rồng lại bùng lên dữ dội.

Đến chiều muộn, những tốp máy bay cuối cùng buộc phải rút lui.

Bầu trời dần yên tiếng động cơ.

Khói bom vẫn còn bay là là mặt sông.

Người chiến sĩ trẻ bước ra mép cầu nhìn xuống dòng nước đỏ nặng phù sa.

Cây cầu vẫn đứng vững.

Nhiều nhịp thép bị rung chuyển, mặt cầu đầy hố bom và mảnh đạn.

Nhưng nó chưa sập.

Anh khẽ mỉm cười.

Một nụ cười mệt mỏi nhưng đầy tự hào.

Đêm hôm ấy, giữa ánh đèn dầu leo lét, những người lính lại tiếp tục sửa chữa trận địa, chuyển đạn và canh gác.

Không ai biết ngày mai bom đạn sẽ còn dữ dội đến mức nào.

Nhưng tất cả đều hiểu:

Họ phải giữ cây cầu này bằng chính mạng sống của mình.

Suốt những năm chiến tranh phá hoại, cầu Hàm Rồng trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường của quân và dân miền Bắc.

Biết bao chiến sĩ đã ngã xuống nơi đây để bảo vệ nhịp cầu nối hậu phương với tiền tuyến.

Và hình ảnh những người lính ngày đêm đứng gác bên sông Mã đã trở thành một phần không thể quên của thời hoa lửa.

Ngày nay, Cầu Hàm Rồng vẫn bắc mình qua dòng sông Mã như chứng nhân lịch sử.

Dòng sông vẫn chảy.

Những đoàn tàu vẫn đi qua trong thanh bình.

Nhưng mỗi khi chiều xuống trên cây cầu thép cũ, người ta vẫn nhớ tới những người chiến sĩ năm xưa — những con người đã biến thân mình thành lá chắn để giữ cho nhịp cầu của Tổ quốc không bao giờ gãy đổ.

Top of Form

Bottom of Form

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn