Người Gác Chiếc Đồng Hồ Cát

Mùa xuân năm 1970, tại một trạm quân y dã chiến nằm ven dãy Trường Sơn, mỗi ngày đều có những thương binh được đưa về điều trị. Công việc nối tiếp nhau không ngừng nghỉ. Người thì thay băng, người thì nấu thuốc, người thì chuẩn bị dụng cụ cho các ca phẫu thuật.

Điều khó khăn nhất không phải là thiếu thuốc.

Mà là làm sao căn đúng thời gian trong khi cả đơn vị không có một chiếc đồng hồ nào còn hoạt động.

Chiếc đồng hồ đeo tay cuối cùng đã hỏng sau một trận mưa rừng.

Người nghĩ ra cách khắc phục là chiến sĩ quân y Đinh Văn Hòa, hai mươi lăm tuổi, quê ở Ninh Bình.

Trước khi nhập ngũ, Hòa từng học nghề làm đồ thủ công.

Một lần nhìn thấy những đứa trẻ trong làng chơi đồng hồ cát bằng hai chai thủy tinh nhỏ, anh chợt nhớ lại.

Hòa xin hai lọ thuốc penicillin đã dùng hết.

Anh rửa thật sạch.

Sau đó hong khô.

Cát được lấy từ lòng suối, sàng qua nhiều lần cho thật mịn rồi phơi dưới nắng.

Anh dùng một mảnh thiếc nhỏ đục một lỗ rất bé ở giữa, ghép hai lọ thuốc lại thành một chiếc đồng hồ cát.

Lần đầu thử, cát chảy quá nhanh.

Anh lại tháo ra.

Đục lỗ nhỏ hơn.

Lần thứ hai, cát bị nghẽn.

Anh tiếp tục điều chỉnh.

Phải đến lần thứ bảy, chiếc đồng hồ mới hoạt động ổn định.

Hòa cùng bác sĩ trưởng dùng một chiếc đồng hồ còn chạy được của đơn vị bạn để đối chiếu.

Chiếc đồng hồ cát mất đúng mười lăm phút để chảy hết.

Từ hôm đó, mỗi lần luộc dụng cụ y tế, pha một số loại thuốc hay theo dõi thời gian thay băng, mọi người chỉ cần lật ngược chiếc đồng hồ.

Một nữ y tá cười:

"Nhìn đơn giản mà hữu ích quá."

Hòa mỉm cười.

"Miễn giúp được mọi người là tốt rồi."

Một đêm, bệnh xá tiếp nhận nhiều thương binh sau một trận chiến ác liệt.

Bác sĩ phải thay phiên xử lý từng ca.

Không ai còn nhớ đã qua bao lâu.

Chỉ có Hòa lặng lẽ đứng bên chiếc đồng hồ cát.

Mỗi lần cát chảy hết, anh nhẹ nhàng lật ngược lại rồi báo thời gian cho bác sĩ.

Nhờ vậy, việc thay thuốc và theo dõi từng bệnh nhân diễn ra chính xác hơn.

Đến sáng, bác sĩ trưởng vỗ vai anh.

"Đêm nay, chiếc đồng hồ cát làm việc không kém gì chúng ta."

Hòa chỉ cười hiền.

Anh lau lớp hơi nước bám trên thành lọ rồi cất nó vào chiếc hộp gỗ.

Ít lâu sau, trong một lần di chuyển bệnh xá, chiếc hộp vô tình rơi xuống đất.

Một lọ thủy tinh bị nứt.

Hòa buồn lắm.

Anh đi khắp khu vực tìm một lọ thuốc cũ khác có kích thước tương tự.

Mất gần hai ngày, anh mới thay xong.

Chiếc đồng hồ lại tiếp tục hoạt động.

Một chiến sĩ hỏi:

"Anh không thấy phiền sao?"

Hòa đáp:

"Có những thứ nhỏ bé."

"Nhưng nếu thiếu đi thì nhiều việc sẽ khó khăn hơn."

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về Anh hùng Nguyễn Bá Ngọc, người đã dũng cảm hy sinh để bảo vệ em nhỏ trong lúc bom đạn.

Ông nói:

"Lòng dũng cảm không chỉ thể hiện ở những khoảnh khắc lớn lao."

"Mà còn ở sự tận tâm trong từng việc nhỏ để bảo vệ người khác."

Hòa lặng lẽ nhìn dòng cát đang chảy.

Mỗi hạt cát đều rất nhỏ.

Nhưng khi hợp lại, chúng đo được cả một khoảng thời gian quý giá.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hòa trở về quê làm kỹ thuật viên tại một bệnh viện huyện.

Trên bàn làm việc của ông vẫn đặt chiếc đồng hồ cát đã được thay một bên lọ mới.

Nó không còn được dùng để tính giờ.

Nhưng chưa bao giờ bị cất đi.

Một lần, nhóm sinh viên thực tập nhìn thấy rồi tò mò hỏi:

"Thầy ơi, bây giờ có đồng hồ điện tử rồi, sao vẫn giữ cái này?"

Hòa nhẹ nhàng lật ngược chiếc đồng hồ.

Những hạt cát vàng chậm rãi rơi xuống.

Ông mỉm cười.

"Ngày xưa, từng hạt cát này đã nhắc chúng tôi rằng."

"Mỗi phút giữ được đều có thể là thêm một cơ hội cứu sống một con người."

Cả căn phòng im lặng.

Ngoài cửa sổ, nắng chiều trải dài trên sân bệnh viện.

Hòa nhìn dòng cát đang chảy rồi khẽ khép chiếc hộp gỗ lại.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những chiến thắng được ghi bằng những trận đánh lớn.

Nhưng cũng có những chiến thắng được tạo nên từ sự tỉ mỉ, kiên trì và trách nhiệm của những con người bình dị, những người đã âm thầm gìn giữ từng phút giây của sự sống để hôm nay đất nước được sống trong hòa bình.