Người gác ghi quả cảm giữ thông suốt mạch máu đường sắt
Nhân chứng: Ông Nguyễn Văn Lâm – Công nhân gác ghi, Ga Hàng Cỏ (bổ sung chi tiết góc nhìn kỹ thuật hành trình).
Bối cảnh: Tuyến đường sắt huyết mạch Hà Nội – Vinh, những năm 1967 - 1972.
"Mỗi thanh ray, mỗi chiếc ghi tàu lúc đó là sinh mạng của cả đoàn xe. Bom dội bên trái thì chúng tôi sửa bên phải, quyết không để còi tàu ngừng hú." — Ông Nguyễn Văn Lâm.
Trong những năm tháng máy bay Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc, ngành đường sắt đóng vai trò như xương sống của công tác vận chuyển khí tài, lương thực chi viện cho chiến trường miền Nam. Người gác ghi là những người đứng ở đầu sóng ngọn gió, bởi các cụm ghi chính là mục tiêu hàng đầu bị dội bom nhằm làm lật tàu hoặc cô lập nhà ga.
Ông Nguyễn Văn Lâm nhớ lại những ca trực kéo dài 12 tiếng đồng hồ dưới hầm trú ẩn cá nhân dựng ngay sát đường ray. Khi còi báo động dứt, khói bom còn chưa tan, ông đã phải lao ra ngay lập tức để kiểm tra hệ thống ghi, dùng búa nện chặt các thanh tà-vẹt, gạt bỏ đất đá bám vào khe hở để tàu kịp qua. Có những đêm mưa tầm tã, hệ thống điện bị cắt hoàn toàn, ông phải dùng đèn bão che bớt ánh sáng để báo hiệu bằng tay cho lái tàu. Sự chính xác của người gác ghi trong từng giây phút nghẹt thở ấy đã cứu sống hàng chục đoàn tàu chở đầy vũ khí, hàng hóa không bị trúng bom, giữ vững mạch máu giao thông thông suốt ra tiền tuyến.
