Người giao liên tuổi 16

rong chiến tranh, người ta thường nhắc đến những trận đánh lớn, những người anh hùng cầm súng nơi tuyến đầu.

Nhưng có những con người không trực tiếp nổ một phát súng nào, lại góp phần làm nên chiến thắng.

Đó là những người giao liên.

Tôi gặp cậu ấy vào mùa hè năm 1972.

Tên cậu là Lâm.

Mới mười sáu tuổi.

Thân hình gầy gò, nước da rám nắng, đôi mắt lúc nào cũng sáng và nụ cười luôn nở trên môi.

Ngày đầu gặp, tôi ngạc nhiên hỏi:

– Còn nhỏ thế này sao đã xin đi giao liên?

Lâm cười:

– Cháu nhỏ nên đi rừng nhanh, địch ít để ý. Với lại, ba cháu hy sinh rồi. Cháu muốn góp sức như ba.

Câu trả lời khiến cả tiểu đội im lặng.

Công việc của Lâm rất nguy hiểm.

Mỗi ngày, cậu mang thư, bản đồ và mệnh lệnh vượt qua những cánh rừng, con suối và cả những khu vực địch đang kiểm soát.

Có khi phải đi hàng chục cây số.

Có khi nhịn đói cả ngày.

Có khi nằm bất động nhiều giờ chỉ để chờ một toán lính địch đi qua.

Nhưng chưa lần nào Lâm làm chậm nhiệm vụ.

Một buổi chiều, đơn vị chúng tôi nhận được tin khẩn.

Một mũi tiến công đang gặp nguy hiểm.

Muốn giành thắng lợi, mệnh lệnh mới phải được chuyển đến trước bình minh.

Khoảng cách hơn ba mươi cây số.

Đường đi đầy bom mìn và lính phục kích.

Ai cũng hiểu đó là nhiệm vụ gần như không thể.

Lâm bước lên.

– Để cháu đi.

Tiểu đoàn trưởng nhìn cậu thật lâu.

– Cháu có sợ không?

Lâm mỉm cười.

– Cháu chỉ sợ đến chậm.

Đêm ấy trời mưa rất lớn.

Lâm khoác chiếc áo mưa đã sờn, buộc túi tài liệu trước ngực rồi lao vào màn đêm.

Chúng tôi ngồi chờ trong thấp thỏm.

Mỗi tiếng bom nổ đều khiến mọi người giật mình.

Gần sáng...

Một chiến sĩ trinh sát chạy về.

– Đồng chí giao liên đến nơi rồi!

Cả đơn vị vỡ òa.

Mệnh lệnh được chuyển đúng lúc.

Trận đánh diễn ra theo đúng kế hoạch.

Đơn vị bạn giữ vững trận địa.

Hai ngày sau, Lâm trở về.

Quần áo rách tươm.

Bàn chân đầy máu.

Chiếc dép cao su chỉ còn một chiếc.

Nhưng túi tài liệu vẫn khô ráo.

Tôi hỏi:

– Sao chân bị thương mà vẫn cố đi?

Cậu cười:

– Nếu cháu dừng lại thì bao nhiêu người sẽ gặp nguy hiểm.

Nghe câu nói ấy, tôi thấy sống mũi cay cay.

Ở tuổi mười sáu, cậu đã nghĩ cho đồng đội nhiều hơn bản thân mình.

Mùa thu năm ấy, trong một lần làm nhiệm vụ, Lâm không trở về.

Đơn vị tìm thấy chiếc ba lô của cậu bên một con suối.

Bên trong chỉ còn cuốn sổ nhỏ.

Trang cuối cùng viết vội:

"Nếu con không về, mẹ đừng khóc nhé. Con đã làm được điều mà ba từng làm. Con yêu mẹ."

Không ai cầm được nước mắt.

Sau ngày đất nước thống nhất, tôi tìm về quê Lâm.

Mẹ cậu đã già.

Bà vẫn giữ nguyên chiếc bàn học của con.

Chiếc cặp sách cũ.

Vài quyển vở còn dang dở.

Tôi trao lại cuốn sổ.

Bà ôm nó vào ngực.

Rồi nghẹn ngào nói:

– Nó chưa kịp học hết lớp 10...

Tôi lặng người.

Chiến tranh đã dừng lại tuổi trẻ của biết bao người.

Có người chưa kịp yêu.

Có người chưa kịp trưởng thành.

Có người còn chưa kịp thực hiện những ước mơ rất bình dị.

Nhiều năm sau, tại một buổi gặp mặt truyền thống, có người hỏi tôi:

– Trong chiến tranh, anh hùng nhất là ai?

Tôi không nhắc đến vị tướng nào.

Không nhắc đến những chiến công lẫy lừng.

Tôi chỉ nhớ đến cậu giao liên mười sáu tuổi với đôi dép cao su mòn gót và nụ cười luôn nở trên môi.

Bởi tôi hiểu rằng, chiến thắng của dân tộc được làm nên từ những con người bình dị như thế.

Hôm nay, các cháu được học tập trong hòa bình, được theo đuổi những ước mơ của mình.

Hãy nhớ rằng đã từng có những người bằng tuổi các cháu sẵn sàng gác lại sách vở để lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Các em không cần sống trong chiến tranh để trở thành người có ích.

Chỉ cần sống trung thực, chăm chỉ, biết yêu thương gia đình, biết cống hiến cho cộng đồng và trân trọng nền hòa bình hôm nay.