Người giao liên và chiến đèn dầu không bao giờ tắt

Tôi sinh ra trong một gia đình làm nông. Năm 1968, tôi tham gia cách mạng, công việc của chúng tôi không trực tiếp cầm súng đánh trận, nhưng ngày nào cũng đối mặt với bom đạn. Nhiệm vụ là dẫn đường cho bộ đội, chuyển công văn, bản đồ và đôi khi là cáng thương binh qua những cánh rừng.

Ban ngày hầu như không ai đi. Chúng tôi đợi trời tối mới xuất phát. Có những đêm mưa rừng như trút nước, con đường đất đỏ trơn như đổ mỡ. Đèn pin không dám bật vì sợ máy bay phát hiện. Mỗi người chỉ thuộc lòng từng khúc cua, từng gốc cây, từng con suối.

Có lần, tôi dẫn một đơn vị hành quân vượt trọng điểm Chư Cúc. Vừa đến giữa dốc thì máy bay gầm rú. Đất đá bắn tung tóe. Sau đợt bom, một chiến sĩ trẻ ngồi lặng đi vì lần đầu chứng kiến cảnh ấy.

Cậu ấy hỏi nhỏ:

"Anh Amding, mai mình còn đi nữa không?"

Tôi cười:

"Bom rơi thì mình tránh. Hết bom lại đi. Hàng ngoài Bắc còn chờ mình đưa vào."

Cậu gật đầu rồi lặng lẽ vác ba lô bước tiếp.

Những câu nói khi ấy rất bình thường, nhưng sau này nhớ lại mới thấy đó là cách chúng tôi tự động viên nhau.

Điều tôi nhớ nhất không phải tiếng bom mà là căn lán nhỏ của đội giao liên.

Giữa lán luôn có một chiếc đèn dầu đặt trên khúc gỗ. Mỗi khi có người trở về sau chuyến đi, anh em lại quây quần quanh ánh đèn, chia nhau bát cơm độn sắn, vài con cá khô hay nắm muối vừng.

Có đồng chí tranh thủ vá áo.

Có người hong đôi dép lốp đã đứt quai.

Có người ngồi chép lại nhật ký.

Đêm nào chiếc đèn cũng sáng.

Đó là ánh sáng để chúng tôi biết mình vẫn còn đồng đội, còn một nơi để trở về sau mỗi chuyến vượt trọng điểm.

Đầu năm 1970, người bạn thân nhất của tôi là Đinh Mdư hy sinh khi đang dẫn đường cho một đoàn xe vượt đèo.

Hôm ấy, bom đánh liên tục. Khi đơn vị tìm được anh thì trong túi áo vẫn còn nguyên bức thư mẹ gửi từ quê.

Chúng tôi gói lá rừng thay khăn tang, chôn anh bên sườn núi. Không có bia đá, chỉ cắm một cành cây làm dấu.

Sau ngày hòa bình, tôi nhiều lần trở lại tìm nhưng địa hình đã đổi khác. Tôi vẫn tin rằng anh đang nằm đâu đó giữa cách rừng xanh bạt ngàn Tây Nguyên.

Dù chiến tranh đã lùi xa nhưng lòng yêu nước không bao giờ cũ. Các cháu hôm nay không phải đi giữa bom đạn như chúng tôi, nhưng hãy biết quý trọng hòa bình, sống có trách nhiệm với gia đình, với quê hương và đất nước. Mỗi việc làm tốt hôm nay chính là cách tri ân những người đã nằm lại trên núi rừng Tây Nguyên năm ấy.