Người Gìn Giữ Giếng Nước Trong Rừng

Đầu mùa khô năm 1970, tại một căn cứ nằm sâu trong rừng Trường Sơn, nước sạch trở thành thứ quý giá hơn bao giờ hết.

Con suối gần doanh trại đã cạn dần sau nhiều tháng nắng gắt. Những vũng nước còn sót lại cũng bị lá mục và bùn đất phủ kín. Mỗi ngày, bộ đội phải đi gần ba cây số mới gùi được nước về đơn vị.

Thế nhưng, ở phía sau một sườn đồi đá có một chiếc giếng nhỏ do bộ đội tự đào từ nhiều tháng trước.

Nó không rộng.

Miệng giếng chỉ vừa đủ để thả một chiếc gàu nhỏ xuống.

Nhưng dòng nước dưới đáy lúc nào cũng trong và mát.

Người được giao chăm sóc chiếc giếng ấy là chiến sĩ Phạm Văn Lợi, hai mươi bảy tuổi, quê ở Ninh Bình.

Trước khi nhập ngũ, Lợi từng theo cha đào giếng thuê cho bà con trong vùng. Anh hiểu mạch nước, biết cách chống sạt lở và giữ cho nguồn nước luôn sạch.

Khi vào quân đội, biết được kinh nghiệm ấy, chỉ huy giao anh phụ trách nguồn nước của căn cứ.

Nhiều người nghĩ công việc ấy chẳng có gì đặc biệt.

Lợi chỉ cười.

"Nếu hết nước sạch, thương binh lấy gì uống, bác sĩ lấy gì rửa vết thương, anh em lấy gì nấu cơm?"

Từ hôm đó, không ai còn xem nhẹ công việc của anh nữa.

Mỗi sáng, trước khi mọi người thức dậy, Lợi đã có mặt bên giếng.

Anh vớt từng chiếc lá rụng.

Lọc lớp bùn mỏng bám quanh thành.

Kiểm tra xem có rễ cây nào làm nứt thành giếng hay không.

Buổi chiều, sau khi hoàn thành công việc của đơn vị, anh lại mang đá cuội xếp quanh miệng giếng để chống đất trôi xuống.

Một hôm, sau trận mưa lớn kéo dài suốt đêm, nước từ sườn đồi đổ xuống cuồn cuộn.

Sáng hôm sau, Lợi chạy đến giếng.

Nước đã đục ngầu.

Đất đá lấp gần kín miệng.

Nếu không xử lý ngay, cả đơn vị sẽ không còn nguồn nước sạch.

Anh lập tức huy động vài đồng đội.

Người dùng xẻng xúc bùn.

Người chuyển đá.

Người chặt tre làm máng dẫn nước mưa sang hướng khác.

Lợi một mình xuống tận lòng giếng.

Bùn ngập đến đầu gối.

Anh kiên nhẫn vét từng gàu đất đưa lên.

Đến trưa, đôi bàn tay anh rớm máu vì cọ vào đá sắc.

Không ai bảo anh nghỉ.

Bởi mọi người đều hiểu, chiếc giếng ấy chính là sự sống của cả căn cứ.

Đến cuối buổi chiều, dòng nước trong dần hiện trở lại.

Lợi múc một gàu nước, để lắng vài phút rồi đưa cho bác sĩ quân y kiểm tra.

Bác sĩ mỉm cười.

"Nước dùng được rồi."

Cả đơn vị thở phào nhẹ nhõm.

Ít ngày sau, một thương binh nặng được chuyển về điều trị.

Do mất nhiều máu, bác sĩ yêu cầu phải có nước thật sạch để chăm sóc vết thương.

Lợi gần như túc trực bên giếng suốt cả ngày.

Anh che kín miệng giếng bằng những tấm gỗ để lá cây không rơi xuống.

Nước được múc riêng vào những thùng sạch rồi chuyển thẳng đến trạm quân y.

Nhiều ngày sau, người thương binh dần hồi phục.

Trước khi trở lại đơn vị, anh nắm tay Lợi.

"Cảm ơn đồng chí."

Lợi ngạc nhiên.

"Em đâu có làm gì."

Người thương binh cười.

"Đồng chí giữ nguồn nước. Nhờ vậy mà tôi giữ được sự sống."

Lợi lặng người.

Anh chưa từng nghĩ công việc thầm lặng của mình lại mang ý nghĩa lớn đến thế.

Trong một buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về Anh hùng La Văn Cầu, người đã chiến đấu đến cùng dù bị thương rất nặng.

Ông nói:

"Lòng dũng cảm không chỉ nằm ở những phút xung phong. Nó còn nằm ở sự bền bỉ làm tròn nhiệm vụ mỗi ngày."

Câu nói ấy khiến Lợi nhớ mãi.

Sau ngày đất nước thống nhất, anh trở về quê.

Ngôi làng khi ấy còn thiếu nước sinh hoạt.

Lợi lại cầm cuốc, cầm xẻng đi đào giếng cho bà con.

Chiếc giếng đầu tiên ông đào sau ngày hòa bình được đặt ngay giữa sân trường tiểu học.

Nước trong vắt.

Lũ trẻ ngày nào cũng xếp hàng lấy nước uống.

Có lần, một học sinh hỏi:

"Bác đào được bao nhiêu cái giếng rồi?"

Ông cười hiền.

"Không nhớ nữa. Chỉ nhớ rằng, ở đâu có nước sạch thì ở đó có thêm hy vọng."

Nhiều năm sau, mái tóc đã bạc trắng, Lợi trở lại khu rừng Trường Sơn.

Chiếc giếng năm xưa vẫn còn.

Miệng giếng đã phủ đầy rêu xanh.

Nước dưới đáy vẫn trong veo như thuở nào.

Ông cúi xuống, múc một ngụm nước bằng đôi bàn tay đã đầy nếp nhăn.

Vị nước vẫn mát lành.

Giữa tiếng gió rừng xào xạc, ông chợt nhớ đến những đồng đội năm xưa đã từng quây quần bên chiếc giếng nhỏ sau mỗi ngày hành quân gian khổ.

Ông mỉm cười.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng dòng nước ấy vẫn chảy.

Nó như nhắc rằng, giữa những năm tháng khốc liệt nhất của dân tộc, đã có biết bao con người âm thầm gìn giữ những điều bình dị nhất – một bữa cơm nóng, một giấc ngủ yên và một gàu nước trong – để tiếp thêm sức mạnh cho những người lính đi đến ngày toàn thắng.