NGƯỜI GIỮ CỬA BIỂN VÂN ĐỒN – TRẦN KHÁNH DƯ

Năm 1288, khi quân Nguyên – Mông tiến hành cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ ba, một trong những nhiệm vụ quan trọng của quân đội nhà Trần là cắt đứt nguồn lương thực của đối phương. Trong cuộc chiến ấy, Trần Khánh Dư được giao trách nhiệm bảo vệ vùng biển Đông Bắc. Ông vốn là một vị tướng có nhiều kinh nghiệm và từng lập công trong các cuộc kháng chiến trước. Khi quân Nguyên – Mông chuẩn bị tiến vào Đại Việt, chúng tổ chức một đoàn thuyền vận chuyển lương thực rất lớn do Trương Văn Hổ chỉ huy. Đoàn thuyền này đi theo đường biển để tiếp tế cho quân Nguyên – Mông đang chiến đấu trên đất Đại Việt. Trần Khánh Dư nhận nhiệm vụ chặn đoàn thuyền. Ban đầu, ông cho quân án binh bất động để thăm dò tình hình. Khi đoàn thuyền lương của đối phương tiến đến vùng Vân Đồn, ông bất ngờ cho quân tiến công. Trận chiến diễn ra quyết liệt trên biển. Quân Đại Việt đánh chìm hoặc bắt giữ phần lớn đoàn thuyền lương của quân Nguyên – Mông. Đây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược rất lớn. Bởi trong chiến tranh, một đội quân đông đến đâu cũng không thể chiến đấu lâu dài nếu thiếu lương thực. Sau khi mất đoàn thuyền tiếp tế, quân Nguyên – Mông rơi vào tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến cuộc xâm lược năm 1288 ngày càng thất bại. Trách nhiệm của Trần Khánh Dư là chỉ huy lực lượng hải quân bảo vệ vùng biển Vân Đồn và đặc biệt là đánh chặn đoàn thuyền lương của quân Nguyên – Mông. Chiến thắng Vân Đồn cho thấy nhà Trần không chỉ giỏi đánh giặc trên bộ mà còn biết tận dụng sức mạnh của biển cả. Nếu quân Nguyên – Mông đưa được lương thực an toàn vào chiến trường, cuộc chiến có thể kéo dài và trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Nhưng bằng việc đánh trúng tuyến tiếp tế, Trần Khánh Dư đã góp phần làm thay đổi cục diện cuộc chiến. Vân Đồn năm 1288 vì thế trở thành câu chuyện về một trận đánh không nhằm chiếm thành hay giành đất, mà nhằm cắt đứt “mạch máu” của quân xâm lược.