NGƯỜI GIỮ CỬA NGÕ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

BÀI DỰ THI “CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”

NGƯỜI GIỮ CỬA NGÕ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Câu chuyện về Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Vũ Trung Thướng

Có những địa danh đã trở thành ký ức không thể phai mờ trong lịch sử dân tộc. Thành cổ Quảng Trị là một nơi như thế. Mùa hè năm 1972, nơi đây cùng vùng phụ cận trải qua những ngày chiến đấu vô cùng khốc liệt. Trong ký ức về cuộc chiến ấy, bên cạnh những chiến sĩ đã ngã xuống còn có những người chỉ huy kiên cường, lặng lẽ gánh vác trách nhiệm giữ từng vị trí chiến đấu. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Vũ Trung Thướng là một trong những người như vậy – người gắn tên tuổi mình với chốt giữ ngã ba Long Hưng, cửa ngõ phía tây nam bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

1. Ngã ba Long Hưng – chốt lửa ở vòng ngoài Thành cổ

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, Vũ Trung Thướng sinh năm 1944, là cán bộ chỉ huy thuộc Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B trong chiến dịch bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Đơn vị được giao nhiệm vụ chốt chặn ngã ba Long Hưng, khu vực có ý nghĩa chiến lược ở phía tây nam thị xã Quảng Trị. Đây là tuyến phòng ngự vòng ngoài, có nhiệm vụ phát hiện, ngăn chặn đối phương từ xa, tạo điều kiện để lực lượng phía sau củng cố công sự và chuẩn bị chiến đấu.

Vị trí ấy quan trọng đến mức được những người lính gọi bằng những cái tên đầy ám ảnh: “ngã ba bom”, “ngã ba lửa”. Đối phương tìm cách chiếm giữ, còn bộ đội ta quyết tâm bảo vệ. Trung đoàn 48 nêu cao quyết tâm “Quang Sơn còn, Quảng Trị còn” – một lời thề thể hiện ý chí bám trụ đến cùng. Trong chiến tranh, một chốt nhỏ trên bản đồ có thể quyết định sự an nguy của cả tuyến phòng thủ. Bởi vậy, nhiệm vụ ở Long Hưng không chỉ là giữ đất, mà còn là ngăn chặn nguy cơ đối phương tiến sâu về phía Thành cổ.

Điều khiến câu chuyện của Vũ Trung Thướng trở nên đáng nhớ là hoàn cảnh chiến đấu vô cùng chênh lệch. Theo lời kể được Báo Quân đội nhân dân ghi lại, Đại đội 5 có hơn 50 tay súng, tổ chức thành ba trung đội, trong khi đối phương sử dụng nhiều phương tiện chiến tranh, từ pháo binh, máy bay đến xe tăng và bộ binh. Bộ đội phải sống và chiến đấu trong cảnh thiếu thốn, trận địa liên tục bị uy hiếp. Nhưng gian khổ không làm họ từ bỏ nhiệm vụ. Những người lính bám công sự, tổ chức đánh trả và giữ vững vị trí, bởi họ hiểu rằng phía sau mình là đồng đội và Thành cổ đang cần được bảo vệ.

2. Người chính trị viên vừa động viên đồng đội, vừa trực tiếp chiến đấu

Với cương vị chính trị viên Đại đội 5, Vũ Trung Thướng không chỉ có trách nhiệm tổ chức, động viên tinh thần bộ đội mà còn trực tiếp tham gia chiến đấu. Trong hoàn cảnh hiểm nguy, vai trò của người chỉ huy không dừng lại ở mệnh lệnh. Đó còn là khả năng giữ vững niềm tin, tập hợp ý chí của đồng đội và cùng họ đối diện với thử thách. Người chỉ huy phải chia sẻ gian khổ với chiến sĩ, nắm chắc tình hình và đưa ra quyết định trong những thời khắc mà sai lầm có thể phải trả giá bằng sinh mạng.

Một chi tiết trong hồi ức của ông cho thấy sự thiếu thốn khắc nghiệt của chiến trường. Có lần, ông được lệnh ra sở chỉ huy mặt trận báo cáo tình hình và nhận thêm quân. Khi gặp Tư lệnh mặt trận Lê Trọng Tấn, trên người ông chỉ còn chiếc quần cộc. Vị tư lệnh thấu hiểu hoàn cảnh của người lính đang chiến đấu nơi tuyến lửa và yêu cầu cấp quân phục mới trước khi ông trở lại đơn vị. Câu chuyện ngắn ấy không chỉ gợi lên sự thiếu thốn vật chất, mà còn cho thấy tình đồng chí, sự quan tâm giữa những người cùng chiến tuyến.

Dưới sự chỉ huy của Vũ Trung Thướng cùng sự chiến đấu quả cảm của tập thể Đại đội 5, nhiều đợt tiến công vào ngã ba Long Hưng bị đẩy lùi. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận đơn vị đã gây tổn thất lớn cho đối phương và giữ được vị trí chiến đấu trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ. Thành quả ấy không thể quy về công lao của riêng một cá nhân: đó là kết quả của tinh thần đoàn kết, sự phối hợp giữa cán bộ và chiến sĩ, cùng sự hy sinh của những người đã chiến đấu tại trận địa. Tuy vậy, vai trò của người chỉ huy như Vũ Trung Thướng là một điểm tựa quan trọng giúp tập thể giữ vững quyết tâm trong hoàn cảnh ngặt nghèo.

3. Từ chiến hào năm xưa đến trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay

Sau chiến dịch Quảng Trị, Vũ Trung Thướng tiếp tục cống hiến trong quân ngũ. Tháng 4 năm 1975, trên cương vị Phó chính ủy Trung đoàn 48, ông tham gia chỉ huy mũi tiến công vào Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Những chặng đường chiến đấu ấy cho thấy sự bền bỉ của một người lính đã gắn cuộc đời mình với nhiệm vụ của quân đội và đất nước. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những chiến công và đóng góp trong chiến đấu.

(Nguồn: https://baothanhhoa.vn/mot-doi-linh-103589.htm)

Khi đọc lại câu chuyện về Vũ Trung Thướng, điều đọng lại không chỉ là sự khốc liệt của chiến tranh hay những con số về trận đánh. Đó còn là bài học về trách nhiệm, lòng can đảm và sức mạnh của tinh thần tập thể. Can đảm không có nghĩa là không biết sợ; đó là vẫn thực hiện nhiệm vụ dù hiểm nguy hiện hữu. Trách nhiệm không chỉ nằm trong lời hứa, mà được chứng minh bằng hành động cụ thể. Và chiến công của một người chỉ huy luôn gắn với niềm tin, sự đoàn kết và nỗ lực của những đồng đội bên cạnh mình.

Với sinh viên hôm nay, chúng ta may mắn được học tập và trưởng thành trong hòa bình. Không phải đối mặt với bom đạn, thế hệ trẻ vẫn có thể tiếp nối tinh thần của những người đi trước bằng những việc làm thiết thực: học tập trung thực, rèn luyện bản lĩnh, có trách nhiệm với tập thể, chủ động tìm hiểu lịch sử và biết trân trọng những giá trị mà các thế hệ trước đã đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu xương. Với sinh viên sư phạm, bài học ấy còn gắn với trách nhiệm gìn giữ ký ức lịch sử, truyền cảm hứng yêu nước và giáo dục học sinh biết sống nhân ái, có lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng.

Thành cổ Quảng Trị hôm nay là địa chỉ nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình. Ngã ba Long Hưng từng là nơi những người lính kiên cường bám trụ, còn câu chuyện về Vũ Trung Thướng giúp ta nhìn thấy con người phía sau những trang sử: một người chỉ huy cùng đồng đội vượt qua thiếu thốn, hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ. Nhớ về ông không phải chỉ để ngợi ca quá khứ, mà còn để tự hỏi mình sẽ sống và cống hiến như thế nào trong hiện tại. Những thế hệ đã đi qua thời hoa lửa trao lại cho chúng ta một lời nhắc giản dị mà sâu sắc: hòa bình là thành quả cần được trân trọng, còn lòng yêu nước phải được tiếp nối bằng trách nhiệm và hành động mỗi ngày.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Phạm Thủy, “Quân Giải phóng chúng tôi là vậy đó!”, Báo Quân đội nhân dân, 11/10/2018. https://sknc.qdnd.vn/ky-niem-sau-sac/quan-giai-phong-chung-toi-la-vay-do-501169

2. “Chuyện những anh hùng chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị năm 1972”, Tạp chí Cửa Việt. https://tapchicuaviet.com.vn/nguoi-dat-que-huong/chuyen-nhung-anh-hung-chien-dau-bao-ve-thanh-co-quang-tri-nam-1972-8735.html

3. “Vũ Trung Thướng – Người Anh hùng giữ cửa ngõ Thành cổ Quảng Trị”, Câu chuyện thời hoa lửa, 17/08/2026. https://cauchuyenlichsu.vn/ky-uc-song-mai/vu-trung-thuong-nguoi-anh-hung-giu-cua-ngo-thanh-co-quang-tri-a4a887

4. “Một đời lính”. https://baothanhhoa.vn/mot-doi-linh-103589.htm