Người giữ đường cho những đoàn xe ra trận

Bầu trời Ngã ba Đồng Lộc của những năm chiến tranh không phải là bầu trời bình yên. Từng tốp máy bay có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, kéo theo những trận bom làm rung chuyển mặt đất. Trong khung cảnh ấy, một cô gái trẻ vẫn kiên trì đứng trên đồi quan sát và ghi nhận từng quả bom. Đó là La Thị Tám.

La Thị Tám quê ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Cô sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo và mất cha từ sớm. Hoàn cảnh gia đình khiến cô phải nghỉ học để phụ giúp mẹ, cuộc sống tuổi thơ gắn với nhiều nhọc nhằn.

Năm 1967, ở tuổi 18, La Thị Tám tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong. Cô được phân công về đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh, làm nhiệm vụ trên Quốc lộ 15A.

Đây là tuyến đường quan trọng nối hậu phương với chiến trường. Ngã ba Đồng Lộc nằm trên tuyến đường ấy và có vị trí đặc biệt quan trọng. Chính vì vậy, máy bay Mỹ tập trung đánh phá dữ dội nhằm làm gián đoạn việc vận chuyển.

Trong những trận oanh kích, đất đá bị hất tung, mặt đường xuất hiện thêm những hố bom. Nhưng khi tiếng máy bay vừa rời xa, những người thanh niên xung phong lại xuất hiện để khắc phục hậu quả.

La Thị Tám không trực tiếp sửa từng mét đường. Công việc của cô ở một vị trí khác.

Cô được giao đứng trên một quả đồi cao, sử dụng ống nhòm để quan sát máy bay. Khi bom được thả xuống, cô đếm số lượng và xác định vị trí. Sau đó, các điểm bom được cắm tiêu để phục vụ công tác xử lý.

Công việc ấy đòi hỏi sự chính xác và bình tĩnh. Trong lúc mọi người phía dưới tìm nơi tránh bom, cô vẫn phải quan sát để hoàn thành nhiệm vụ.

Suốt 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Mỗi con số là một lần cô đối diện với hiểm nguy. Nhưng đối với cô, nhiệm vụ đã được giao thì phải hoàn thành.

Phía dưới, đồng đội vẫn ngày đêm bám đường. Họ sửa chữa những đoạn đường bị phá, bảo đảm cho các đoàn xe tiếp tục đi qua. Những công việc tưởng chừng nhỏ bé ấy lại tạo thành một hệ thống bảo đảm giao thông quan trọng.

Không có sự đóng góp của từng cá nhân, tuyến đường khó có thể duy trì trong điều kiện chiến tranh khốc liệt.

Những nỗ lực của La Thị Tám đã được ghi nhận. Cuối năm 1968, cô vinh dự được tặng Huy hiệu Bác Hồ. Một năm sau, ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau những năm tháng ở tuyến lửa, bà trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Thời gian có thể làm thay đổi cảnh vật, nhưng không thể xóa đi ký ức về những người từng đứng giữa bom đạn để hoàn thành nhiệm vụ.

Hình ảnh La Thị Tám với chiếc ống nhòm trên tay là một hình ảnh đẹp về tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh. Cô không có những điều kiện đặc biệt, cũng không xuất thân từ một gia đình giàu có. Nhưng khi Tổ quốc cần, cô đã lựa chọn bước tới.

Đó chính là giá trị lớn nhất của câu chuyện: trong những thời điểm khó khăn, lòng yêu nước được thể hiện bằng việc mỗi người sẵn sàng làm tốt phần việc của mình.