NGƯỜI GIỮ KÍ ỨC CHIẾN TRANH HÒA VANG – PHÙNG KHẮC ĐĂNG

Trong căn nhà nhỏ ở xã Hòa Phong, TP Đà Nẵng, cựu chiến binh Trần Chiến Chinh nâng niu những cuốn nhật ký đã ngả màu thời gian như giữ một phần máu thịt của đời mình. Đó không chỉ là ký ức cá nhân, mà là ký ức của cả một vùng đất, nơi từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh.

Ông nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ, đang học lớp 11. Từ lực lượng biệt động thành, rồi chiến sĩ trinh sát Huyện đội Hòa Vang, ông trưởng thành qua từng trận đánh, đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng, Trợ lý tác chiến Huyện đội. Giữa những năm tháng sinh tử ấy, ông vẫn lặng lẽ ghi chép từng ngày vào nhật ký: tên đồng đội, địa danh, trận đánh, cả những mất mát không thể gọi thành lời.

Ba cuốn nhật ký ông còn giữ đến hôm nay là những nhân chứng sống của lịch sử. Từ đó, năm 2014, ông Trần Chiến Chinh đã dành toàn bộ tâm huyết, công sức và 300 triệu đồng tiền tích lũy để thực hiện bộ phim tài liệu “Một thời để nhớ”. 300 câu thơ lục bát do chính ông sáng tác, kể tên hơn 200 đồng đội, các bà mẹ liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, được chuyển thể thành dân ca bài chòi mộc mạc, sâu lắng, thay cho lời bình xuyên suốt bộ phim.

Bộ phim ra mắt không rầm rộ, nhưng sức lan tỏa thì bền bỉ và mạnh mẽ. Hàng trăm nghìn lượt xem trên YouTube, hàng chục buổi chiếu trong sinh hoạt truyền thống, và điều quan trọng hơn cả: nhiều gia đình đã tìm lại được mộ phần người thân hy sinh, nhờ những chi tiết được ghi lại từ nhật ký chiến tranh của ông.

Nhưng điều khiến người viết xúc động nhất khi gặp ông Trần Chiến Chinh, không chỉ là những trang nhật ký hay bộ phim, mà là món nợ nghĩa tình ông mang suốt đời với đồng đội. Đặc biệt là ba nữ chiến sĩ Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm – Nguyễn Thị Xuân Mai, Hồ Thị Hồng Vân, Ông Thị Minh Nguyệt – những cô gái đã ngã xuống trong chiến dịch “cắm cờ giữ đất” năm 1973.

Từ nỗi day dứt ấy, ông kiên trì đề xuất, vận động để xây dựng Bia chiến tích Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm giữa cánh đồng thôn Dương Lâm. Khi bia được khánh thành, rồi tiếp tục được mở rộng, nâng cấp thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, người cựu chiến binh năm xưa lặng lẽ đứng nhìn, ánh mắt trầm lắng mà thanh thản.

Ở tuổi xế chiều, ông Trần Chiến Chinh vẫn miệt mài cùng đồng đội tham mưu xây dựng các bia tưởng niệm, di tích lịch sử của Khu 2 Hòa Vang. Ba cuốn nhật ký đã giúp làm sáng tỏ nhiều địa danh, góp phần quan trọng trong việc phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại đội 2, Khu 2 Hòa Vang. Từ đó, hồi ký “Điều còn mãi” ra đời, như một lời nhắn gửi lặng lẽ nhưng sâu xa tới lớp trẻ hôm nay.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nhờ những con người như cựu chiến binh Trần Chiến Chinh, ký ức về một thời bi tráng vẫn được gìn giữ, không để rơi vào quên lãng. Ông không nhận mình là người làm sử. Ông chỉ nói giản dị: “Tôi ghi lại để đồng đội không bị quên tên.”

Và chính điều đó đã làm nên giá trị lớn lao nhất của một đời người.