Người giữ lửa bên dòng Thạch Hãn và chiếc radio cũ thời hoa lửa

Trong những ngày tháng Bảy tri ân đầy ý nghĩa này, hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, tôi đã có cơ hội được đến thăm và lắng nghe hồi ức từ một nhân chứng sống ngay tại địa phương: Bác Lê Văn Minh, một cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972.

Căn nhà nhỏ của bác Minh nằm bình yên dưới bóng cây. Trên tường treo trang trọng những tấm Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, Huân chương Kháng kháng chiến. Nhưng món kỷ vật khiến tôi chú ý nhất lại là một chiếc radio cũ kỹ, vỏ nhựa đã sờn rách và hoen ố theo thời gian được đặt cẩn thận trong tủ kính. Bác Minh chậm rãi lấy chiếc radio xuống, ánh mắt xa xăm như ngược dòng thời gian trở về mùa hè đỏ lửa hơn 50 ki-lô-mét vuông đất Quảng Trị năm xưa.

Bác kể, năm 1972, khi vừa tròn 19 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, bác gác lại bút nghiên để lên đường nhập ngũ, biên chế vào Sư đoàn 325 trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị. Chiếc radio này là món quà của người cha là thương binh chống Pháp tặng trước ngày lên đường, nó đã trở thành "người bạn chiến đấu" đặc biệt của cả tiểu đội.

Giữa mưa bom bão đạn, trong những căn hầm ẩm ướt nồng nặc mùi thuốc súng bên dòng sông Thạch Hãn, chiếc radio là sợi dây duy nhất kết nối những người lính trẻ với hậu phương. Bác Minh bồi hồi nhớ lại: "Cứ đến giờ Bản tin Thời sự của Đài Tiếng nói Việt Nam hay buổi phát thanh ca nhạc, cả tiểu đội lại quây quần bên chiếc radio, vặn nhỏ âm lượng vừa đủ nghe. Nghe giọng đọc ấm áp của các phát thanh viên, nghe tin tức chiến thắng từ các mặt trận khác, ai nấy đều như được tiếp thêm sức mạnh để cầm chắc tay súng."

Kỷ niệm đau đớn và thiêng liêng nhất mà bác không bao giờ quên là vào một đêm cuối tháng 8 năm 1972. Một trận pháo kích dữ dội của địch dội trúng trận địa, căn hầm của tiểu đội bị sập. Bác Minh bị đất đá đè lên may mắn được đồng đội bới tìm cứu sống. Nhưng ba người đồng đội thân thiết của bác đã mãi mãi nằm lại dưới lòng đất mẹ Quảng Trị khi tuổi đời mới đôi mươi. Khi tìm kiếm trong đống đổ nát, bác thấy chiếc radio bị văng ra một góc, vỏ nhựa bị móp méo bởi mảnh đạn pháo nhưng kỳ diệu thay, nó vẫn còn nguyên vẹn phần máy.

Chiếc radio ấy đã cùng bác đi qua chiến dịch 81 ngày đêm khốc liệt, cùng bác chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn đại thắng 30/4/1975. Sau chiến tranh, bác Minh trở về đời thường với những vết thương trên cơ thể khi là thương binh hạng 3/4, nhưng chiếc radio và ký ức về những người đồng đội ngã xuống vẫn luôn là báu vật vô giá theo bác suốt cuộc đời.

Chiến tranh đã lùi xa, dòng sông Thạch Hãn nay đã thanh bình xanh mát, nhưng ngọn lửa của lòng yêu nước, của sự hy sinh thầm lặng thời hoa lửa vẫn luôn rực cháy qua lời kể của những nhân chứng như bác Lê Văn Minh. Là một đoàn viên thế hệ trẻ hôm nay, được sống trong hòa bình, tôi tự hứa với bản thân sẽ luôn trân trọng giá trị độc lập, nỗ lực học tập và cống hiến để xứng đáng với xương máu của các thế hệ cha anh đã ngã xuống.