NGƯỜI GIỮ LỬA CÂY DA SÀ

Mùa thu năm 1945, vùng Cây Da Sà (Quận 6 ngày nay) sục sôi như một chảo lửa. Giữa những mái nhà tranh nghèo xơ xác của xóm thợ hồ, một bầu không khí khác lạ đang âm ỉ cháy.

Đứng giữa gian nhà tối, đồng chí Sáu Luông (Nguyễn Văn Luông) nhìn quanh những anh em tự vệ mật. Gương mặt ông sạm đen vì nắng gió công trường, nhưng đôi mắt sáng quắc. Ông siết chặt nắm tay, giọng đanh thép:

"Thời cơ đến rồi! Phen này, dân nghèo Cây Da Sà ta phải tự đứng lên bẻ gãy gông xiềng!"

Sáng ngày 25 tháng 8, tiếng trống, tiếng mõ tre đồng loạt vang lên chấn động cả một vùng Chợ Lớn. Theo lời kêu gọi của Bí thư Sáu Luông, hàng ngàn công nhân, thợ hồ, người lao động nghèo tay cầm gậy gộc, giáo mác cuồn cuộn đổ ra đường. Ông đi đầu toán quân, tay phất cao lá cờ đỏ sao vàng. Trước khí thế như triều dâng thác đổ của quần chúng, chính quyền tay sai đồn bốt địch hoàn toàn tê liệt. Vùng đất Cây Da Sà chính thức về tay nhân dân trong niềm vui vỡ òa của ngày độc lập.

Bản lĩnh trước lằn ranh sinh tử

Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Thực dân Pháp núp bóng quân Đồng minh quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Vùng ven Chợ Lớn lại chìm trong khói lửa quyên sinh. Sáu Luông cùng chi bộ quyết định rút vào hoạt động bí mật, vừa tổ chức các tổ du kích quấy rối địch, vừa bám dân để xây dựng cơ sở.

Ngày 10 tháng 1 năm 1946, một tai họa ập đến. Trong một chuyến công tác biệt động vào nội thành để bắt liên lạc, đồng chí Sáu Luông không may lọt vào trận địa phục kích của mật thám Pháp. Chúng ập đến như bầy sói đói, đè chặt người chiến sĩ cách mạng xuống nền đất.

Biết ông là "con cá lớn" – Bí thư chi bộ vùng Cây Da Sà, viên sĩ quan mật thám Pháp đắc ý ra mặt. Hắn trực tiếp hỏi cung ông tại bốt:

"Nguyễn Văn Luông! Chỉ cần ông khai ra danh sách ủy ban tự vệ và nơi giấu vũ khí, ông sẽ có tiền, có thẻ căn cước mới và được tự do."

Đáp lại lời dụ dỗ ngon ngọt ấy chỉ là nụ cười khinh bỉ của người thợ hồ yêu nước.

Khúc tráng ca bất tử

Dụ dỗ thất bại, kẻ thù lật mặt tàn ác. Chúng dùng những ngòn đòn tra tấn dã man nhất của thời trung cổ. Những làn roi da quất xé thịt, những dòng điện cao thế giật đến cháy da, và cả trò tra nước bẩn vào mũi, vào miệng.

Sau mỗi trận đòn roi, thân hình ông loang lổ máu, hơi thở thoi thóp nhưng ý chí của người đảng viên cộng sản thì không một thứ hình cụ nào khuất phục nổi. Ông kiên quyết giữ im lặng, hoặc chỉ gầm lên: "Tôi không biết gì hết!"

Điên cuồng vì không cạy được nửa lời từ người con đất Chợ Lớn, tên chỉ huy ra lệnh dùng đến biện pháp tàn độc cuối cùng: tiêm thuốc độc sát hại ông để diệt khẩu.

Trong những giây phút cuối cùng khi luồng thuốc độc chạy dọc huyết quản, cơ thể co thắt đau đớn, đồng chí Sáu Luông vẫn gắng gượng dùng chút tàn lực, hướng về phía ô cửa sổ nhà giam ngập nắng thuỷ tinh, hô vang khẩu hiệu cách mạng. Ông ngã xuống ở tuổi 44 – lứa tuổi đang chín muồi của một đời chiến đấu, máu của ông đã hòa vào lòng đất mẹ Cây Da Sà, giữ trọn vẹn lời thề sắt son với Đảng, với nhân dân.