NGƯỜI GIỮ LỬA DƯỚI CHÂN ĐỒI ĐẤT ĐỎ (1)
NGƯỜI GIỮ LỬA DƯỚI CHÂN ĐỒI ĐẤT ĐỎ
NHÂN VẬT LỊCH SỬ : ÔNG BÙI XUÂN HOÀNG (BA HOÀNG)
Trên mảnh đất Tam Hòa yên bình hôm nay, có một ngôi nhà nhỏ nằm nép mình dưới chân đồi Đất Đỏ. Nơi ấy, mỗi khi chiều buông xuống, người ta vẫn thấy bóng dáng một ông lão đã ngoài tám mươi, với đôi mắt sâu nhưng sáng, đang ngồi trước hiên nhà kể chuyện xưa. Người dân quanh vùng gọi ông bằng cái tên thân thuộc ông Ba Hoàng.
Với thế hệ trẻ chúng tôi, ông không chỉ là một nhân chứng sống của lịch sử, mà còn như một “người giữ lửa” - người gìn giữ ký ức, người bảo tồn tinh thần của cả một thời hoa lửa đã trôi qua hơn nửa thế kỷ.
Ông sinh ra trong một gia đình nghèo làm nghề sông nước. Cuộc sống tưởng chừng bình yên với những buổi theo mẹ ra chợ, theo cha chống ghe trên sông. Nhưng bầu trời quê ông luôn rền vang tiếng máy bay, tiếng súng những âm thanh ám ảnh cả tuổi thơ.
Khi ông còn rất nhỏ, gia đình đã sớm bị đưa vào “tầm ngắm” của chính quyền địch. Cha mẹ ông nhiều lần bị vu cho tội “tiếp tế cách mạng”. Cơm gạo làm thuê vất vả tích góp được, chỉ cần vương chút mùi nghi ngờ là bị kéo lên đồn Đất Đỏ tra khảo.
Những đêm ấy, cậu bé Hoàng ngồi nép trong góc nhà, nghe tiếng mẹ khóc nghẹn, tiếng cha bị đánh đến không thở nổi. Trong ký ức của ông, đồi Đất Đỏ không chỉ là một gò cát vô tri mà là đồi oan khuất, nơi thấm máu, nước mắt và nỗi sợ dằng dặc.
Vào năm 15 tuổi, sau khi chứng kiến cha mẹ bị đánh đến tím người, bị trói và giam giữ suốt nhiều ngày, ông Hoàng đã quyết định:“Hoặc là chịu chết trong sợ hãi, hoặc đứng lên chiến đấu.”
Từ đó, ông trở thành liên lạc cho cán bộ cách mạng. Dưới bóng những hàng dừa, cậu bé Hoàng băng qua những bụi tre góc làng, trao từng mảnh giấy, từng bản tin, từng chỉ thị quan trọng.
Ông kể rằng:
"Có những đêm đi giao tin, lòng tôi run lắm. Không phải sợ chết, mà sợ lỡ bị bắt thì công việc của tổ chức bị lộ. Tôi sống vậy thôi chứ thân này tôi giữ không nhiều."
Năm 1959, ông chính thức vào đội công tác và trở thành người mà dân làng tin tưởng mỗi khi cách mạng cần tiếp tế, che giấu hay truyền tin. Các anh du kích thường bảo:
“Chú nhỏ mà gan quá!”.
Không chỉ riêng ông Hoàng, cả gia đình ông là biểu tượng cho sự hy sinh. Cha ông bị bắt rồi bị chôn sống trong nổng cát chỉ cách nhà vài trăm mét,m ột cái chết không lời tiễn biệt, không quan tài, không khói nhang. Người em út của ông ngã xuống khi mới mười mấy tuổi. Hai người em khác bị địch bắn ở ngay tại đồi Đất Đỏ. Mẹ ông, sau bao trận đòn, cơ thể mang đầy thương tích nhưng vẫn kiên cường bảo vệ con, bảo vệ cán bộ. Trong căn nhà dưới chân đồi, bây giờ có bảy tấm di ảnh, chứng nhận gia đình liệt sĩ, và một bằng danh hiệu “Mẹ Việt Nam Anh Hùng”. Mỗi tấm ảnh là một phần máu thịt mà gia đình ông đã gửi lại cho đất nước.
Ông kể với đôi mắt đỏ hoe:
“Chiến tranh lấy của tôi nhiều lắm…. nhưng không bao giờ lấy được lòng tin của tôi vào đất nước này…”
Ngày nay, dù tuổi đã cao, ông vẫn thường được mời về trường học, bảo tàng, nhà văn hóa để kể chuyện thời kháng chiến. Người ta gọi ông là “thủ thiệm của ký ức Đất Đỏ” người lưu giữ, truyền lại, bảo vệ những câu chuyện thật như máu thịt, những trải nghiệm đau thương nhưng kiêu hãnh.
Ông nói với chúng tôi:
“Còn người nghe là còn người nhớ. Còn người nhớ là lịch sử còn sống.”
Trong giọng ông không chỉ có niềm tự hào, mà còn là lời nhắc nhở dịu dàng: hãy biết trân quý hòa bình hôm nay, vì đã từng có những con người ngã xuống để đổi lấy điều đó.
Câu chuyện của ông Bùi Xuân Hoàng mang trong mình nhiều giá trị sâu sắc. Trước hết là giá trị lịch sử, bởi ông chính là chứng nhân sống của thời kỳ đàn áp khốc liệt dưới chân đồi Đất Đỏ, nơi in dấu bao đau thương của quê hương. Đồng thời, câu chuyện của ông tỏa sáng giá trị đạo đức, thể hiện tinh thần kiên trung, bất khuất và sự hy sinh lớn lao của cả gia đình dành cho cách mạng. Với thế hệ trẻ hôm nay, ông để lại giá trị giáo dục khi nhắc nhở chúng ta biết ơn, sống trách nhiệm và trân trọng hòa bình đã đổi bằng máu xương. Và hơn hết, câu chuyện ấy chứa đựng giá trị nhân văn, bởi từ những mất mát không gì bù đắp, ông chọn cách tha thứ, chọn yêu thương và kể lại để lịch sử được gìn giữ, để nỗi đau hóa thành bài học cho mai sau.
Giữa bóng chiều buông trên đồi Đất Đỏ, ông ngồi đó, dáng gầy nhưng lòng mạnh mẽ. Những câu chuyện ông kể như thắp lên một ngọn lửa, không bùng cháy dữ dội, nhưng âm ỉ, ấm áp và sâu thẳm.
Với tôi, và với bất kỳ ai từng lắng nghe ông, ông chính là biểu tượng của “một thời hoa lửa”. Một người lính thầm lặng, không tên tuổi trên những trang sử lớn, nhưng đã giữ gìn quê hương bằng chính trái tim, niềm tin và máu thịt của mình.


