Người giữ lửa giữa Trường Sơn

Người giữ lửa giữa Trường Sơn

Tháng Bảy, tháng của những tri ân và ký ức, tôi tìm về căn nhà nhỏ nằm nép bên triền sông để gặp bà – một cựu thanh niên xung phong từng tham gia mở đường Trường Sơn trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Căn phòng giản dị, trên tường là những tấm bằng khen đã ngả màu thời gian. Bà ngồi đó, mái tóc bạc trắng, giọng nói chậm rãi nhưng ánh mắt vẫn sáng như ngọn lửa chưa từng tắt. Bà là một trong những nhân chứng lịch sử của “thời hoa lửa” – thời mà tuổi mười tám đôi mươi không chỉ biết đến ước mơ riêng mình, mà còn biết gửi cả thanh xuân cho Tổ quốc.

Năm 1968, khi tiếng bom còn dội về từ khắp các chiến trường, bà vừa tròn mười tám tuổi. Trong khi nhiều người cùng trang lứa còn ngồi trên ghế nhà trường, bà đã viết đơn tình nguyện vào lực lượng Thanh niên xung phong. Bà kể, ngày ấy đơn sơ lắm, chỉ vài dòng chữ viết vội nhưng chứa đựng cả quyết tâm: nếu không đi bây giờ, sau này biết lấy gì kể với con cháu. Thế là bà cùng đồng đội hành quân vào tuyến lửa Trường Sơn – nơi được mệnh danh là mạch máu giao thông của tiền tuyến. Công việc của họ không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng luôn cận kề cái chết: san lấp hố bom, mở đường, dẫn xe qua trọng điểm, tải thương, tải đạn trong những đêm rừng rực sáng pháo sáng và bom nổ.

Có những ngày bom dội xuống như mưa, đất đá còn nóng bỏng dưới chân. Có những đêm, cả cánh rừng sáng lòa bởi ánh lửa, và giữa khói bụi mịt mù, những cô gái tuổi mười tám vẫn bám đường, giữ cho từng đoàn xe không bị đứt mạch. Bà kể về người bạn thân nhất – cô gái hay cười nhất đội – đã nằm lại ở một trọng điểm. Không kịp nói lời từ biệt, chỉ còn chiếc khăn tay thêu dở hai chữ “Hòa Bình”. Khi tôi hỏi bà có sợ không, bà mỉm cười hiền hậu: sợ chứ, ai mà không sợ. Nhưng sợ nhất là xe không qua được, tiền tuyến thiếu đạn. Giữa sự sống và cái chết, họ đã chọn đứng lại. Giữa bóng tối và khói lửa, họ chọn làm ngọn đèn.

Chiến tranh kết thúc, bà trở về quê hương với một mảnh đạn còn nằm trong cơ thể, trở thành bệnh binh hạng 2/3. Tuổi xuân gửi lại Trường Sơn, người yêu năm xưa hy sinh nơi chiến trường xa. Bà không lập gia đình. Nhưng bà bảo mình chưa từng cô đơn, bởi ký ức về đồng đội vẫn ở đó, sống động như vừa hôm qua. Mỗi mùa phượng nở, bà lại nghe trong gió như có tiếng bước chân hành quân và những câu hát vang giữa rừng già.

Trước khi gặp bà, với tôi, chiến tranh chỉ là những trang sách lịch sử với mốc thời gian và sự kiện. Nhưng qua câu chuyện của bà, chiến tranh bỗng có gương mặt, có tiếng cười, có nước mắt và có những tuổi mười tám dang dở. Tôi hiểu rằng “thời hoa lửa” không chỉ là thời của bom đạn, mà là thời của những con người đã sống cháy hết mình cho lý tưởng. Họ đã giữ lửa giữa Trường Sơn để hôm nay chúng tôi được sống trong hòa bình.

Chúng tôi – thế hệ sinh ra khi đất nước đã yên tiếng súng – không còn phải san lấp hố bom, không phải đối diện với mưa đạn. Nhưng chúng tôi có những “mặt trận” khác: học tập, nghiên cứu, lao động, bảo vệ chủ quyền và gìn giữ bản sắc dân tộc trong thời đại mới. Nếu thế hệ của bà giữ lửa nơi tuyến đường máu, thì thế hệ chúng tôi phải giữ lửa trong trái tim mình – ngọn lửa của trách nhiệm, của khát vọng cống hiến và của lòng biết ơn.

Rời căn nhà nhỏ, tôi nhớ mãi lời bà dặn: hòa bình đẹp lắm, các cháu phải sống sao cho xứng. Tôi hiểu rằng những câu chuyện thời hoa lửa không chỉ để kể lại quá khứ, mà còn để nhắc nhở chúng tôi về giá trị của tự do hôm nay. Bởi đằng sau hai chữ “hòa bình” là biết bao tuổi xuân đã hóa thành bất tử. Và ký ức ấy sẽ mãi là ngọn lửa soi đường cho những bước chân tiếp nối.