NGƯỜI GIỮ LỬA KHU MỎ

Những năm cuối thập niên 20 của thế kỷ trước, khi bóng tối nô lệ còn phủ dày lên đất nước, ở vùng mỏ Hòn Gai – Cẩm Phả, giữa tiếng cuốc chim, tiếng goòng lệnh và bụi than mù mịt, có một ngọn lửa lặng lẽ được nhóm lên. Người thắp lửa ấy là Vũ Văn Hiếu, chàng trai trẻ mang trong mình khát vọng giải phóng dân tộc.

Rời quê hương Nam Định, đồng chí đến với khu mỏ trong phong trào “vô sản hoá”, sống như một người thợ thực thụ, cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc với công nhân mỏ. Ban ngày là người phu than lam lũ, đêm về đồng chí âm thầm gieo vào lòng anh em công nhân những hạt giống cách mạng. Từ Hà Tu, Núi Béo đến Hòn Gai, Cẩm Phả, những cơ sở Đảng đầu tiên được hình thành, kết nối thành mạch ngầm bền bỉ dưới lòng đất mỏ.

Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, ngọn lửa ấy bùng cháy mạnh mẽ hơn. Với cương vị Bí thư Đảng uỷ mỏ Hòn Gai – Cẩm Phả, rồi Bí thư Đặc khu uỷ đầu tiên của khu mỏ Quảng Ninh, đồng chí Vũ Văn Hiếu đã cùng anh em chuẩn bị và lãnh đạo những cuộc đấu tranh sôi sục. Cuộc bãi công của công nhân nhà sàng Cửa Ông vang lên như tiếng sét giữa trời đêm, buộc bọn chủ mỏ phải nhượng bộ. Đó là lần đầu tiên, người thợ mỏ cảm nhận rõ sức mạnh của đoàn kết và niềm tin vào Đảng.

Kẻ thù không ngủ yên. Nhà tù, roi vọt, tra tấn liên tiếp trút xuống thân thể người chiến sĩ trẻ. Nhưng trong ngục tối, Vũ Văn Hiếu vẫn hiên ngang, không một lời khai, không một phút lung lay. Ra tù, đồng chí lại trở về với phong trào, vá lại những mắt xích bị đứt, thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh nơi vùng mỏ tưởng chừng đã nguội lạnh.

Hai lần bị đày ra Côn Đảo, thân xác gầy mòn bởi bệnh tật và đòn roi, nhưng ý chí của đồng chí chưa bao giờ tắt. Giữa địa ngục trần gian, khi biết mình không qua khỏi, đồng chí trao lại chiếc áo cuối cùng cho đồng chí Lê Duẩn, coi đó là phần cống hiến sau cùng cho Đảng. Hành động giản dị mà cao cả ấy đã kết tinh trọn vẹn lẽ sống của người cộng sản: sống vì Đảng, chết cũng không rời Đảng.

Đầu năm 1943, Vũ Văn Hiếu ra đi khi mới 36 tuổi. Nhưng nơi lòng đất mỏ Quảng Ninh, ngọn lửa mà đồng chí thắp lên vẫn cháy mãi. Nó cháy trong những cuộc đấu tranh của thợ mỏ, trong từng bước trưởng thành của Đảng bộ khu mỏ, và trong ký ức thiêng liêng của các thế hệ hôm nay.

Ngọn lửa ấy – ngọn lửa của lòng trung thành, của niềm tin và hy sinh – không bao giờ tắt.