Người Giữ Ngọn Đèn Dầu Cuối Cùng

Cuối năm 1972, một đơn vị thông tin đóng quân trong khu rừng già thuộc miền Đông Nam Bộ. Những đêm không trăng, cả khu lán chìm trong bóng tối. Điện không có. Mọi công việc đều dựa vào vài ngọn đèn dầu nhỏ được che kín bằng những tấm bìa để ánh sáng không lọt ra ngoài.

Chiến sĩ Trần Văn Nghĩa, hai mươi bốn tuổi, quê ở Ninh Bình, được giao nhiệm vụ quản lý dụng cụ của đơn vị.

Trong kho chỉ còn đúng một chai dầu hỏa.

Nếu dùng không cẩn thận, vài tuần sau cả đơn vị sẽ không còn ánh sáng để đọc tài liệu, ghi điện báo hay chăm sóc thương binh.

Nghĩa suy nghĩ rất lâu.

Anh lấy những sợi bấc cũ đã cháy gần hết.

Cắt bỏ phần đen.

Ghép lại thành những đoạn bấc mới.

Anh còn điều chỉnh ngọn lửa thật nhỏ.

Chỉ vừa đủ để soi rõ trang giấy.

Một đồng đội nhìn chiếc đèn leo lét rồi hỏi:

"Sao không vặn sáng hơn?"

Nghĩa mỉm cười.

"Sáng quá."

"Thì dầu hết nhanh."

"Thế này là đủ."

Từ hôm đó, mỗi tối chỉ khi thật cần thiết mọi người mới thắp đèn.

Ai đọc xong tài liệu đều nhường chỗ cho người khác.

Một ngọn đèn.

Nhiều người cùng dùng.

Không ai phàn nàn.

Có một đêm mưa rất lớn.

Một thương binh lên cơn sốt.

Quân y cần ánh sáng để thay băng.

Nghĩa lập tức mang chiếc đèn duy nhất đến.

Suốt hơn hai giờ, anh ngồi bên cạnh, khéo léo che ngọn lửa để gió không làm tắt.

Khi công việc hoàn thành, trong chai chỉ còn lại một ít dầu.

Người quân y áy náy nói:

"Xin lỗi."

"Làm tốn dầu của cậu."

Nghĩa lắc đầu.

"Dầu để dùng."

"Không phải để cất."

Ít ngày sau, đơn vị nhận được tiếp tế.

Trong số vật phẩm có thêm vài chai dầu hỏa mới.

Mọi người vui mừng.

Có người bảo:

"May mà cậu tiết kiệm."

"Không thì mấy hôm trước đã chẳng còn đèn."

Nghĩa chỉ nhìn ngọn lửa nhỏ đang cháy.

Anh hiểu rằng, sự cẩn trọng hôm nay có thể giúp đồng đội vượt qua những ngày khó khăn nhất.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về đồng chí Lý Tự Trọng, người thanh niên đã dành trọn tuổi trẻ để thắp lên ngọn lửa yêu nước cho nhiều thế hệ.

Ông nói:

"Có những ngọn lửa rất nhỏ."

"Nhưng đủ soi sáng cả một chặng đường."

Nghĩa lặng lẽ châm thêm bấc vào chiếc đèn.

Anh hiểu rằng, điều quan trọng không phải ngọn lửa cháy lớn đến đâu.

Mà là nó có thể cháy bền bỉ để phục vụ mọi người.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nghĩa trở về quê làm thợ sửa đèn và đồ điện.

Trong căn nhà nhỏ của ông vẫn còn giữ chiếc đèn dầu năm xưa.

Lớp kính đã mờ.

Thân đèn cũng phủ màu thời gian.

Nhưng mỗi dịp mất điện, ông vẫn lau sạch rồi thắp sáng.

Một tối mùa hè, cậu cháu nội nhìn ngọn đèn lung linh rồi hỏi:

"Ông ơi, nhà mình có đèn điện rồi."

"Sao ông còn giữ chiếc đèn này?"

Nghĩa mỉm cười.

Ông đưa tay chỉnh nhỏ bấc.

"Vì nó từng giúp rất nhiều người vượt qua những đêm tối."

Đứa bé chăm chú nhìn ánh lửa vàng lay động.

Ngoài sân, trăng non vừa nhô lên sau rặng tre.

Nghĩa khẽ khép cửa.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những chiến công được tạo nên từ những điều bình dị nhất.

Một ngọn đèn nhỏ.

Một chút dầu được chắt chiu.

Một tấm lòng luôn nghĩ cho người khác.

Chính những điều giản dị ấy đã góp phần giữ vững niềm tin, thắp sáng ý chí và đồng hành cùng biết bao con người đi qua những năm tháng chiến tranh để đón chào ngày hòa bình.