Người giữ ngọn đèn trong lòng đất
Ông Tô Văn Đực là du kích xã Phước Vĩnh An, huyện Củ Chi (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), nổi tiếng với sáng kiến chế tạo mìn gạt chống xe tăng và trực tiếp chiến đấu, bám trụ trong hệ thống Địa đạo Củ Chi suốt nhiều năm kháng chiến chống Mỹ. Sau hòa bình, ông nhiều lần kể lại cuộc sống và chiến đấu dưới lòng địa đạo.
Đối với nhiều người, địa đạo Củ Chi là một công trình quân sự đặc biệt. Nhưng với ông Tô Văn Đực, đó từng là ngôi nhà, là nơi sinh hoạt, làm việc và chiến đấu trong suốt những năm tháng ác liệt.
Ông kể rằng, dưới lòng đất luôn tối và ẩm. Ánh sáng hiếm hoi đến từ những chiếc đèn dầu nhỏ. Mỗi khi đêm xuống, ngọn đèn được thắp lên rất dè dặt để tránh lộ mục tiêu. Ánh sáng ấy không chỉ giúp mọi người đọc bản đồ, vá quần áo hay sửa chữa vũ khí mà còn mang lại cảm giác ấm áp giữa lòng đất.
Có những ngày bom đạn dội xuống liên tục, mặt đất rung chuyển, đất cát rơi lả tả từ nóc hầm. Mọi người vẫn bình tĩnh ngồi bên nhau, chờ tiếng bom ngớt rồi lại tiếp tục công việc. Điều khiến ông nhớ nhất là tinh thần lạc quan của đồng đội. Sau mỗi trận càn, họ lại động viên nhau bằng những câu chuyện vui và những bài hát để quên đi gian khổ.
