NGƯỜI GIỮ NHỮNG MÙA MƯA BIÊN GIỚI

Cơn mưa đầu mùa đổ xuống miền Tây làm con đường nhỏ trước nhà loang loáng nước. Trong căn nhà đơn sơ ở Vĩnh Long, chú Nguyễn Tuấn Kiệt ngồi lặng bên tách trà nóng. Mái tóc đã pha sương, đôi bàn tay chai sần theo năm tháng khẽ run khi châm thêm điếu thuốc.

Ngoài sân, tiếng trẻ con cười đùa vang lên trong bình yên.

Chú nhìn thật lâu rồi chậm rãi nói:

— Hồi bằng tuổi tụi nhỏ bây giờ… chú đang ở bên Campuchia.

Giọng nói trầm xuống như kéo cả một quãng đời xa xăm trở về.

Năm ấy, Nguyễn Tuấn Kiệt chỉ mới ngoài hai mươi tuổi.

Đất nước vừa thống nhất chưa bao lâu thì biên giới Tây Nam lại nổi lên những biến động dữ dội. Khắp nơi, thanh niên lần lượt lên đường làm nhiệm vụ. Không ai bảo ai, người trẻ ngày ấy xem việc cống hiến cho Tổ quốc là điều tự nhiên như hơi thở.

Kiệt lúc đó đang làm Bí thư Đoàn xã Tân Hòa Bắc.

Phong trào thanh niên ở quê rất mạnh. Những buổi sinh hoạt Đoàn dưới ánh đèn dầu, những bài hát tuổi trẻ vang lên giữa sân đình tối mịt… tất cả đã nuôi lớn trong lòng chàng trai trẻ một niềm tin mãnh liệt.

Một buổi chiều năm 1978, Kiệt khoác ba lô rời quê.

Má anh đứng trước hiên nhà nhìn theo con trai thật lâu.

Bà không khóc.

Chỉ lặng lẽ dúi vào tay con ít lương khô và nói nhỏ:

— Đi mạnh giỏi nghen con.

Kiệt gật đầu rồi bước đi thật nhanh.

Anh sợ nếu quay lại sẽ không đủ can đảm rời nhà.

Những ngày đầu ở Hồng Ngự, cuộc sống khắc nghiệt hơn tất cả những gì Kiệt từng nghĩ.

Ban ngày, anh em đào công sự dưới nắng cháy da. Ban đêm lại tiếp tục vác cây chàm, tải đạn, gia cố giao thông hào. Có hôm làm đến gần sáng mới được nằm xuống nghỉ lưng vài tiếng.

Mưa biên giới dai dẳng.

Đất bùn bám đầy chân.

Nhiều người sốt rét nằm co ro trong lán tạm.

Nhưng chẳng ai than vãn.

Bởi ai cũng hiểu rằng sau lưng mình là quê hương.

Năm 1980, Kiệt tiếp tục sang Campuchia làm nghĩa vụ quốc tế tại cảng Công Sơm.

Chiến trường nơi đất bạn không chỉ có bom đạn mà còn đầy thiếu thốn.

Có thời gian đơn vị cạn lương thực, anh em chỉ được phát vài miếng lương khô để cầm cự. Muối cũng hiếm đến mức phải chia nhau từng nhúm nhỏ.

Kiệt nhớ có lần cả tiểu đội ngồi quanh nồi cơm nhạt, không ai nói gì.

Một người lính trẻ bỗng cười:

— Mai mốt hòa bình chắc tao ăn hết nguyên hũ muối luôn quá.

Cả nhóm bật cười theo.

Tiếng cười vang lên giữa đêm tối, nghe nghèn nghẹn mà thương vô cùng.

Năm ấy, Kiệt mới 24 tuổi đã được giao giữ chức Tiểu đoàn trưởng.

Tuổi đời còn trẻ nhưng đôi mắt anh đã sớm mang vẻ từng trải của người đi qua chiến tranh.

Điều khiến Kiệt day dứt nhất không phải là những đêm thức trắng hay những lần đói lả người, mà là hình ảnh thương binh và đồng đội hy sinh.

Sau mỗi chuyến máy bay từ Phnôm Pênh hạ cánh, anh cùng đồng đội phải chạy đến bồng từng thương binh đưa vào trạm điều trị.

Có người máu thấm đỏ cả băng cá nhân.

Có người vừa nắm tay đồng đội vừa gọi tên mẹ trong mê man.

Những âm thanh ấy theo Kiệt suốt nhiều năm sau chiến tranh.

Ám ảnh nhất là những lần vận chuyển hài cốt liệt sĩ.

Giữa màn đêm tĩnh lặng nơi đất bạn, đoàn người lặng lẽ đưa đồng đội trở về.

Không ai nói gì.

Chỉ có tiếng bước chân và tiếng gió thổi qua rừng cây.

Kiệt từng nghĩ, chiến tranh tàn nhẫn nhất không phải ở tiếng súng… mà là khi một người lính trẻ chưa kịp sống hết tuổi xuân đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.

Nhưng giữa những tháng ngày khốc liệt ấy, tình đồng đội lại là điều đẹp nhất.

Anh em chia nhau từng ngụm nước, từng miếng lương khô. Người khỏe dìu người yếu. Người còn thức nhường chỗ ngủ cho đồng đội vừa trở về sau ca trực.

Chính tình người ấy đã giúp họ vượt qua tất cả.

Đầu năm 1982, Nguyễn Tuấn Kiệt là một trong những người cuối cùng hoàn thành nhiệm vụ trở về nước.

Ngày đặt chân lại lên quê hương, anh đứng rất lâu bên bến sông Vĩnh Long.

Dòng nước vẫn chảy yên bình như chưa từng có chiến tranh.

Chàng trai năm nào giờ đã trở về… nhưng tuổi trẻ cũng đã gửi lại một phần nơi biên giới xa xôi.

Nhiều năm sau, người thanh niên xung phong năm ấy tiếp tục gắn bó với công tác xã hội, trở thành Phó Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên Xung phong tỉnh Vĩnh Long.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những cơn mưa biên giới cũng chỉ còn trong ký ức.

Nhưng mỗi lần nhớ lại quãng đời tuổi trẻ, chú Nguyễn Tuấn Kiệt vẫn tin rằng:

Có những năm tháng gian khổ nhất… lại chính là những năm tháng đẹp nhất của đời người.