NGƯỜI GIỮ RỪNG QUẾ Ở SƯỜN NÚI

Tôi là Hoàng Văn Lâm, sinh năm 1968, người xã Bảo Thắng. Cả cuộc đời tôi gắn với rừng, với đất, và với những con đường đất đỏ chạy quanh sườn núi.

Năm 1986, tôi nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Thời đó, thanh niên trong làng đi bộ đội gần như là chuyện hiển nhiên. Tôi cũng vậy — khoác ba lô lên đường mà chưa kịp hiểu hết chiến tranh là gì, chỉ biết rằng đất nước cần thì mình đi.

Tôi được huấn luyện rồi tham gia nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc trong giai đoạn cuối những năm 1980. Những ngày ở đơn vị, rừng núi là nhà, sương mù là bạn, và đồng đội là gia đình. Có những đêm lạnh đến mức tay tê cứng không nắm nổi súng chắc, nhưng không ai than một lời.

Tôi nhớ nhất là những lần hành quân dài qua những triền núi đá. Mỗi bước chân là một lần thử sức chịu đựng. Có lúc tưởng như không thể đi tiếp, nhưng nhìn sang thấy đồng đội vẫn đang đi, tôi lại tự nhủ: “Mình dừng thì cả đội cũng chậm lại.”

Năm 1989, tôi bị thương nhẹ trong một lần tuần tra. Không nặng đến mức phải rời đơn vị, nhưng đủ để tôi hiểu rằng chiến tranh không bao giờ là chuyện xa vời. Nó có thể đến rất gần, ngay trong một khoảnh khắc bất ngờ.

Năm 1990, tôi xuất ngũ trở về quê. Ngày bước xuống bến xe, tôi đứng rất lâu mới dám đi về nhà. Mọi thứ vẫn vậy: con đường đất, mái nhà cũ, nhưng trong lòng tôi thì đã khác — tôi không còn là cậu thanh niên năm nào nữa.

Về quê, tôi bắt đầu lại từ đầu. Không nghề nghiệp ổn định, tôi chỉ có đất rừng và sức lao động. Tôi nhận trồng và chăm sóc quế thuê, rồi dần dần tích cóp mua lại đất rừng của riêng mình.

Có những năm, giá quế thấp, cuộc sống rất khó khăn. Nhưng tôi không bỏ rừng. Tôi nghĩ đơn giản: cây còn đứng được thì mình cũng phải đứng được.

Sau này, tôi được bà con tin tưởng giao quản lý một khu rừng quế tập thể. Tôi coi đó không chỉ là công việc, mà là trách nhiệm. Rừng này không chỉ của hôm nay, mà còn của con cháu sau này.

Tôi bắt đầu vận động bà con giữ rừng, trồng thêm cây, không chặt phá bừa bãi. Ban đầu nhiều người chưa hiểu, nhưng dần dần họ thấy lợi ích lâu dài.

Giờ đây, khi đứng trên sườn núi nhìn xuống những đồi quế xanh bạt ngàn, tôi hiểu rằng cuộc đời mình không chỉ là một người lính biên giới, mà còn là một người giữ đất, giữ rừng cho quê hương.

Tôi không nghĩ mình làm điều gì lớn lao. Tôi chỉ sống đúng với điều mình tin: đất còn thì người còn, rừng còn thì làng còn.