NGƯỜI HỌC TRÒ GẶP NGUYỄN ÁI QUỐC

Trong cuộc đời của một con người, có những cuộc gặp gỡ chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian nhưng lại mở ra một chặng đường hoàn toàn mới. Với Phạm Văn Đồng, cuộc gặp Nguyễn Ái Quốc tại Côn Minh năm 1940 chính là một cuộc gặp như vậy.

Trước khi gặp Nguyễn Ái Quốc, Phạm Văn Đồng đã trải qua một quá trình hoạt động cách mạng đầy thử thách. Ông sinh năm 1906 tại Đức Tân, Mộ Đức, Quảng Ngãi. Khi còn học tại Quốc học Huế, ông đã sớm tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ và tham gia phong trào yêu nước của học sinh.

Năm 1926, ông tham gia lớp huấn luyện cán bộ ở Quảng Châu do Nguyễn Ái Quốc tổ chức và gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau đó, ông trở về nước hoạt động. Năm 1929, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án 10 năm tù, đày ra Côn Đảo.

Tháng 7 năm 1936, Phạm Văn Đồng được trả tự do. Sau một thời gian tiếp tục hoạt động, tháng 5 năm 1940 ông sang Côn Minh, Trung Quốc. Tại đây, ông gặp Nguyễn Ái Quốc.

Cuộc gặp có ý nghĩa đặc biệt bởi Nguyễn Ái Quốc lúc đó đang chuẩn bị những điều kiện quan trọng cho cách mạng Việt Nam. Một lớp cán bộ được đào tạo, tổ chức lực lượng, xây dựng căn cứ và chuẩn bị cho thời cơ giành chính quyền.

Phạm Văn Đồng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tại đây.

Sau đó, ông được giao nhiệm vụ trở về nước xây dựng căn cứ cách mạng ở Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn. Đây là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi cán bộ phải có bản lĩnh, khả năng tổ chức và tinh thần chịu đựng gian khổ.

Nhìn vào hành trình của Phạm Văn Đồng, có thể thấy ông không phải là người chỉ xuất hiện ở những thời điểm lịch sử đã thành công. Ông tham gia từ những năm chuẩn bị khó khăn nhất.

Đầu những năm 1940, tình hình thế giới và Đông Dương có nhiều biến động. Chiến tranh thế giới thứ hai diễn ra, phát xít Nhật tiến vào Đông Dương, trong khi thực dân Pháp vẫn duy trì bộ máy thống trị. Trước tình hình đó, việc xây dựng căn cứ địa, phát triển lực lượng cách mạng và chuẩn bị quần chúng trở thành nhiệm vụ cấp thiết.

Phạm Văn Đồng tham gia quá trình ấy.

Ông trở về Cao Bằng và hoạt động trong phong trào Việt Minh, tham gia xây dựng căn cứ và chuẩn bị lực lượng. Những công việc đó không hào nhoáng. Không có những lễ nghi hay ánh đèn sân khấu. Đó là những chuyến đi, những cuộc gặp, những công việc tổ chức và tuyên truyền trong điều kiện khó khăn.

Nhưng lịch sử được tạo nên từ chính những công việc tưởng như âm thầm ấy.

Tháng 8 năm 1945, tại Đại hội Quốc dân Tân Trào, Phạm Văn Đồng được bầu vào Ủy ban Thường trực gồm 5 người thuộc Ủy ban Dân tộc Giải phóng. Đây là bước chuẩn bị trực tiếp cho Cách mạng Tháng Tám.

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ông được giao giữ chức Bộ trưởng Tài chính trong Chính phủ lâm thời.

Từ một thanh niên yêu nước, một tù nhân Côn Đảo, một cán bộ hoạt động ở Trung Quốc và Cao Bằng, Phạm Văn Đồng đã trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của nhà nước cách mạng.

Cuộc gặp Nguyễn Ái Quốc năm 1940 vì vậy không chỉ là một dấu mốc trong tiểu sử. Đó còn là một câu chuyện về sự truyền cảm hứng và niềm tin.

Nguyễn Ái Quốc đã đào tạo, dìu dắt nhiều thế hệ cán bộ cách mạng. Phạm Văn Đồng là một trong những học trò tiêu biểu.

Điều đáng quý ở ông là sau cuộc gặp ấy, ông không chỉ tiếp thu tư tưởng mà còn biến nhận thức thành hành động. Ông trở về hoạt động, nhận nhiệm vụ khó khăn và kiên trì thực hiện.

Ngày nay, khi nhắc tới Phạm Văn Đồng, người ta thường nhớ đến một nhà lãnh đạo, một Thủ tướng, một nhà ngoại giao. Nhưng phía sau những chức danh ấy là hình ảnh một người thanh niên từng đi qua những năm tháng gian khổ nhất của cách mạng.

Và có lẽ, đó chính là điều làm nên giá trị của câu chuyện “thời hoa lửa”: những con người lớn của lịch sử cũng từng bắt đầu từ những người trẻ tuổi, mang trong mình một niềm tin và sẵn sàng dấn thân.