NGƯỜI HỌC TRÒ TRONG NGÀY THÀNH PHỐ XUỐNG ĐƯỜNG – TRẦN VĂN ƠN
Tôi từng nghĩ rằng những người anh hùng phải là những người cầm súng ngoài chiến trường. Nhưng khi đọc về Trần Văn Ơn, tôi nhận ra rằng trong những năm tháng đất nước khó khăn, những người trẻ trong trường học cũng có thể trở thành những người góp phần viết nên lịch sử.
Trần Văn Ơn là một học sinh, sinh viên yêu nước ở Sài Gòn trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Anh sinh ra trong một gia đình lao động và là học sinh Trường Pétrus Ký, nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Tôi chú ý đến anh trước hết vì anh từng là một học sinh giống như chúng tôi.
Anh cũng từng ngồi trong lớp học.
Cũng từng có những giờ học, những người bạn và những ước mơ tuổi trẻ.
Nhưng xã hội lúc ấy đang trải qua những biến động lớn. Học sinh, sinh viên ở Sài Gòn đã tham gia nhiều hoạt động thể hiện tinh thần yêu nước.
Ngày 9 tháng 1 năm 1950, học sinh, sinh viên xuống đường biểu tình đòi các quyền lợi và phản đối việc bắt giữ học sinh.
Trong cuộc đàn áp, Trần Văn Ơn bị thương nặng và hy sinh.
Tin anh mất đã gây xúc động mạnh trong học sinh, sinh viên và người dân Sài Gòn.
Đám tang của anh trở thành một sự kiện lớn, với đông đảo người dân tham dự.
Tôi đứng trước câu chuyện ấy và nghĩ về tuổi học trò của mình.
Chúng tôi hôm nay đến trường với sách vở, điện thoại, máy tính và những bài kiểm tra. Những điều ấy bình thường đến mức đôi khi chúng tôi quên mất rằng đã có những thế hệ học sinh không được hưởng một tuổi học trò bình yên như vậy.
Trần Văn Ơn đã hy sinh khi còn rất trẻ.
Anh không phải một vị tướng.
Không phải một nhà lãnh đạo.
Anh là một học sinh.
Chính điều ấy khiến câu chuyện của anh trở nên gần gũi với tôi.
Tôi nghĩ tuổi trẻ không nhất thiết phải chờ đến khi trưởng thành mới có thể làm điều có ích. Một học sinh hôm nay cũng có thể góp phần làm cho trường học và xã hội tốt đẹp hơn.
Có thể bằng việc học tốt.
Có thể bằng việc giúp đỡ bạn bè.
Có thể bằng việc bảo vệ môi trường.
Có thể bằng việc lên tiếng trước những hành vi bạo lực, bắt nạt và bất công trong phạm vi mà mình có trách nhiệm.
Đó là những cách thể hiện trách nhiệm của tuổi trẻ trong thời bình.
Trần Văn Ơn đã trở thành một biểu tượng của học sinh, sinh viên Việt Nam trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt.
Mỗi khi nhắc đến anh, tôi không chỉ nhớ đến một người đã hy sinh.
Tôi nhớ đến một người học trò.
Một người đã sống trong thời đại của mình và lựa chọn điều mà anh tin là đúng.
Còn chúng tôi, những học sinh của thời bình, cũng đang sống trong thời đại của mình.
Chúng tôi không phải đối mặt với chiến tranh.
Nhưng chúng tôi có những trách nhiệm khác: học tập, rèn luyện, sống tử tế, biết yêu thương và góp phần xây dựng quê hương.
Có lẽ đó chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối những người đã đi trước.
Không cần lặp lại quá khứ.
Mà cần biến sự hy sinh của quá khứ thành động lực để sống tốt hơn trong hiện tại.
Và trong ký ức của tôi, Trần Văn Ơn mãi là một người học trò đã để lại cho những người học trò hôm nay một câu hỏi giản dị:
Mình sẽ làm gì để tuổi trẻ của mình trở nên có ý nghĩa?
