NGƯỜI HÙNG DÂN TỘC TÀY Ở CAM CỌN

Là người dân tộc Tày ở xã Cam Cọn (Bảo Yên, Lào Cai cũ), năm 1976 ông Phương nhập ngũ khi mới 20 tuổi vào Bộ đội địa phương tỉnh Hoàng Liên Sơn nay là tỉnh Lào Cai

Tháng 1.1978, tỉnh Lai Châu thành lập Trung đoàn bộ binh 741. Do thiếu quân nên Bộ Quốc phòng điều động 2 tiểu đoàn của Hoàng Liên Sơn lên tăng cường và ông Phương thuộc quân số Đại đội 5, Tiểu đoàn 64 của Trung đoàn 741 (lúc này thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu), đóng quân ở xã Pa Nậm Cúm (H.Phong Thổ, Lai Châu).

"Chúng tôi ở chốt tiền tiêu cửa khẩu, nhìn bằng mắt thường thấy rõ mọi hoạt động bên kia, thấy họ tập trung xe pháo, binh lính và suốt ngày đêm chĩa loa sang nói xấu ta, đến điếc cả tai. Đêm 16.2 tự nhiên im phăng phắc, chính trị viên tiểu đoàn Tài Văn Khấn lên tận nơi nhắc nhở: Không đêm nay thì sáng mai sẽ xảy ra chiến sự, mọi người phải cảnh giác", ông Phương nhớ lại.

4 giờ sáng 17.2.1979, pháo Trung Quốc bắn như mưa vào chốt. Sau đó là bộ binh tràn qua. Tuy chưa bao giờ nghe tiếng pháo, nhưng là người nhiều tuổi nhất và với vai trò tiểu đội phó, ông Phương động viên mọi người: "Chết vì pháo là rất ngớ ngẩn. Ít nhất phải đổi 1 mạng lấy 10". Lời động viên đã xốc cả chốt kiên cường chiến đấu, bẻ gãy 3 đợt tấn công của địch.

6 giờ sáng, lạ vì tình hình yên ắng, ông Phương tập trung quan sát, thấy xung quanh tự dưng có nhiều... gốc chuối. Bắn một loạt AK vào "gốc chuối" gần nhất, thấy la hét và lăn lốc xuống dưới.

Suốt ngày 18.2 ấy, chốt tiền tiêu bị pháo binh địch bắn phá nhưng vẫn kiên cường đánh trả gần 10 đợt tấn công của địch. Gần trưa, ông Phương bị ĐKZ bắn vào vị trí, ngất lịm trong đống đất. Khi tỉnh dậy, thấy tiểu đội trưởng Hoàng Văn Hóa nằm gục ngay cạnh, đầu vỡ toác nhưng ngón tay vẫn để trong vòng cò khẩu RPD. Tiểu đội hy sinh 6 người. Ông Phương động viên: "Ban ngày, rút là chết. Cố cầm cự đến tối", và lệnh để sẵn lựu đạn trong túi áo, nếu hết đạn mà bị bắt thì giật nổ.

Đến chiều, còn mỗi ông Phương chạy đi chạy lại chiến đấu. 2 thương binh nặng ngồi trong hầm lắp đạn. "Tôi bắn mấy chục quả cối 60 mm đến điếc đặc. Chiều tối, xe tăng địch tràn lên. Tôi bắn quả B40 cuối cùng. Lúc chúng nhốn nháo, tôi ôm 2 thương binh lăn xuống chân đồi, trốn thoát", ông Phương nhớ lại.

Không thể rút theo quốc lộ, ông Phương buộc cây chuối thành bè, cho 2 thương binh ngồi trên và xuôi theo sông Nậm Na sang địa phận Sìn Hồ. Sau mấy ngày đêm dắt, cõng thương binh, thức ăn chỉ là ngọn cây lau, ông cũng đưa được thương binh ra tới trung đoàn ngoài Phong Thổ. "Mọi người ôm chúng tôi khóc, cứ nghĩ là tiểu đoàn bị xóa sổ hết rồi", ông Phương nhớ lại.

Giữa tháng 3.1979, binh nhất Hoàng Minh Phương được phong vượt cấp lên quân hàm trung sĩ. Cuối tháng 12.1979, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, và về Yên Bái học tiếp lớp 6. Năm 1985, ông làm trợ lý chính sách tại Sư đoàn 326 (Quân khu 2). Năm 1987, chuyển công tác về Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hoàng Liên Sơn và 1988 thì xin nghỉ mất sức với quân hàm đại úy.

Thời ấy, Cam Cọn là xã vùng sâu của Bảo Yên, nằm giữa vùng đồi núi tiếp giáp dãy Hoàng Liên Sơn và sông Hồng. Người Tày ở Cam Cọn, dù chăm chỉ đến mấy cũng phải gạt nước mắt nhìn lúa ngô bị đất sạt, nước lũ nhấn chìm và để lau lách lấn ruộng. Nhìn 3 đứa con nheo nhóc, vợ vất vả làm ruộng không đủ gạo ăn, ông Phương nghiến răng "phải sống" và vác dao đi... khai hoang

Sáng sớm nắm cơm vác dao, tối mịt mới lếch thếch về đến nhà. Cứ thế mấy năm liền, ông làm sạch được 6 sào đất trồng lúa, hoa màu. Thấy người anh hùng quá vất vả, xã bố trí cho thêm 3 sào đất lúa, cộng với 3 sào có trước của vợ, thế là ông hì hục trồng cấy, biến hoang vu thành vùng cây trái tốt tươi.

Về địa phương, ông tham gia HĐND theo đề nghị của xã. 15 năm làm cán bộ, chức cao nhất là phó chủ tịch HĐND xã nhưng ông chưa khi nào đòi hỏi ưu tiên, chế độ. 3 người con hiện tại của ông, đều tự lập, vươn lên bằng chính sức lực của mình: Con gái Hoàng Thị Hoa (sinh 1983) làm ruộng; con trai Hoàng Văn Thoan (sinh 1985) là cán bộ Văn phòng UBND H.Bảo Yên, đang tăng cường xuống xã Thượng Hà; cậu út Hoàng Minh Hồng (sinh 1991) ở nhà làm thợ xây…

"Từ hồi sân bay Sa Pa được triển khai xây dựng ở Bảo Yên, tôi tham gia ban vận động đền bù giải phóng mặt bằng. Do mình làm Bí thư chi bộ thôn Cọn 2 gần 20 năm, chắc cũng có uy tín, nên thuyết phục, người dân nghe ngay và còn bảo: Ông này là anh hùng, dân tin lắm đấy", Ông Phương nói vậy.