Người kéo pháo trong mưa rét điện biên
Câu chuyện kể về những ngày kéo pháo vào trận địa tại Điện Biên Phủ đầu năm 1954 và sự hy sinh của một chiến sĩ trẻ khi cố giữ khẩu pháo không lao xuống vực.
Cựu chiến binh Hà Văn Nghị, sinh năm 1932, từng là chiến sĩ thuộc Đại đoàn 351 và trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Ông kể rằng trong suốt cuộc đời quân ngũ của mình, ông không bao giờ quên được những ngày kéo pháo vượt núi vào trận địa giữa mùa đông Tây Bắc lạnh buốt.
Theo lời ông Nghị, đầu năm 1954, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua những con dốc cao, đường rừng trơn trượt để đưa vào các điểm đặt pháo quanh lòng chảo Điện Biên.
Ông nhớ nhất một đêm cuối tháng 1 năm 1954. Hôm đó trời mưa rất lớn, đường núi lầy lội và tối đen như mực. Hàng chục chiến sĩ phải dùng dây thừng, cọc gỗ và sức người để kéo một khẩu pháo vượt qua con dốc hẹp ven núi.
Trong tổ của ông có một chiến sĩ tên Lò Văn Pha, quê ở Tuần Giáo, Điện Biên. Pha mới hơn 20 tuổi, là người dân tộc Thái và rất khỏe. Vì quen đường núi nên anh thường đi đầu để chỉ chỗ nào nguy hiểm cho đồng đội tránh.
Khi khẩu pháo gần lên đến đỉnh dốc, một đoạn dây kéo bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng lập tức trôi ngược xuống phía sau, có nguy cơ lao xuống vực kéo theo rất nhiều người.
Ông Nghị kể rằng lúc ấy mọi người chỉ kịp hô lớn rồi cố bám vào dây. Nhưng do đường quá trơn, nhiều người bị ngã xuống đất.
Trong khoảnh khắc nguy hiểm đó, Pha đã lao tới lấy vai mình chèn vào bánh pháo và dùng cả thân người để giữ khẩu pháo lại. Nhiều chiến sĩ khác cũng chạy đến phụ giúp, cuối cùng khẩu pháo dừng lại ngay mép vực.
Nhưng khi mọi người quay sang thì thấy Pha đã bị bánh pháo đè lên người. Dù bị thương rất nặng, anh vẫn cố nói nhỏ: “Giữ được pháo rồi… đừng để pháo rơi…”
Ông Nghị kể rằng sau đêm ấy, cả đơn vị ai cũng khóc. Người chiến sĩ trẻ tuổi ấy đã dùng chính thân mình để cứu khẩu pháo và cứu cả đồng đội.
Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc đến Điện Biên, ông Nghị vẫn nhớ đến đêm mưa rét trên con dốc năm ấy và nhớ đến người đồng đội đã nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc. Với ông, Pha mãi mãi là biểu tượng của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
